Phạm Cao Phong- Từ Marguerite Duras, tác giả 'Người Tình' đến cô hoa hậu châu Á ở Paris

 Phạm Cao Phong- Từ Marguerite Duras, tác giả 'Người Tình' đến cô hoa hậu châu Á ở Paris

18 tháng 4 2023

NGUỒN HÌNH ẢNH,CAO PHONG PHAM

Chị Loan de Fontbrune

 

Nữ văn hào Pháp Marguerite Duras (1914-1996), sinh tại Gia Định ngày 4.4.1914, có một tuổi thơ dữ dội ở Đông Dương không xa lạ gì với Việt Nam.

Duras gửi vào tiểu thuyết xúc động 'Người Tình' của bà những hồi ức về mảnh đất sinh thành. Nơi cái nắng nhiệt đới không sưởi ấm được cho tuổi thơ vất vả bên dòng Cửu Long cũng chẳng vun trồng cho mối tình huyền ảo, éo le, day dứt đến những ngày cuối cùng của cuộc đời bà.

Mầu xanh của lá lục bình mùa nước nổi, những giọt nước mắt chảy ngược vào tim của cô thiếu nữ Pháp trong 'L'Amant' (Người tình) đã làm rung động trái tim hàng triệu bạn đọc không chỉ ở Pháp mà cả thế giới.

'Người tình' đã vượt trên con số 2,5 triệu ấn phẩm, nhận được giải thưởng cao quý Goncourt, đưa tên tuổi Marguerite Duras lên tầm quốc tế.

Tôi đọc tác phẩm 'L'Amant' bằng tiếng Pháp và nhận thấy rằng bộ phim được đạo diễn Jean-Jacques Annaud chuyển thể lên màn ảnh mới chỉ diễn tả được khoảng 50-60% những dòng chữ nóng hổi nước mắt, tinh tế và đầy ắp tình người của người nữ sĩ.

Câu chuyện Marguerite Duras viết ra hoàn toàn dựa trên việc thật, người thật.

Tại Paris, tôi tìm ra một mối liên kết đằm thắm với nữ văn hào Pháp.

Tình cờ, một lần đến chơi nhà chị Loan de Fontbrune, tôi chợt nhận ra trên một chiếc bàn nhỏ để một bức ảnh chụp đen trắng hai người thiếu nữ.

Đọc nhiều tài liệu về Marguerite Duras, xem nhiều ảnh về bà, nên tôi ngờ ngợ không biết người phụ nữ Pháp trong đó có phải là tác giả tiểu thuyết 'Người tình' hay không?

Kết quả tôi được nghe câu chuyện này:

 

"Gia đình chị và gia đình Marguerite Duras thân nhau lắm. Ông nội chị ở Sa Đéc. Bà nội chị và ba chị đều là học trò của bà Donnadieu, giáo viên dạy Pháp văn và là mẹ của Marguerite. Bà dạy cho bà nội, sau đó là ba của chị. Bà nội học chung với Marguerite, là bạn cùng lớp với nhau, chơi thân với nhau.

Sau đó bà Donnadieu (mẹ của Marguerite) lên Sài Gòn, mở một trường nội trú. Cha của chị cũng lên Sài Gòn học tiếp ở trường Chasseloup-Laubat và sống trong trường nội trú của bà.

Khi Marguerite trở về Pháp, bà nội mất tin tức, không còn liên lạc, lúc đó cả hai còn trẻ măng.

Vui là sau này, vào năm 1979, gia đình chị hồi hương, gọi là hồi hương vì gia đình đằng nội đều quốc tịch Pháp từ thời thuộc địa. Ông nội của chị lúc đó là chưởng khế ở Sa Đéc nên tính quốc tịch Pháp là đã có từ đời ông nội.

Bà nội của chị Loan với nữ văn sĩ Pháp Marguerite Duras khi còn học chung một lớp tại Sa Đéc

 

Trở lại Pháp lúc đó có ông nội, bà nội, ba má chị, chị và các em chị.

Bà nội đi chơi ở Paris, khi đi đến khu St. Germain des Prés cứ hay nhìn mặt những bà lớn tuổi, nên chị hỏi, bà nội nhìn cái gì vậy? Bà nội mới đáp, ngày nhỏ bà nội có học với một cô đó, sau đó cô ấy đi Pháp, nên bà nội mất tin, nên có thể bà nội hy vọng bất ngờ gặp lại ở Paris.

Chị hỏi cô bạn của bà tên gì, bà nội nói "cô bạn tên là Marguerite Donnadieu".

Lúc đó chị mới cười, nói, bà nội ơi bà Marguerite Donnadieu bây giờ có tên là Marguerite Duras, là nhà văn mới viết một quyển sách nổi tiếng lắm là tác phẩm 'L'Amant', nói về người tình của Marguerite.

Bà nội mới cười, nói: "Bà nội biết cái người tình đó mà. Ngày trước, ông người tình đó đến trường đều đều, đi xe đến rước Marguerite. Chuyện này có thật."

Sau đó, bà nội mới mua cuốn sách 'L'Amant' về đọc, mà lúc đó bà nội đã 80 mấy tuổi rồi. Bà nội nói: "Woauh, bà nội có biết chuyện đó, nhưng không ngờ Marguerite bạo vậy, thời đó con gái đâu dám đi chơi với con trai."

Chiều lòng bà nội, chị mới đến Edition de Minuit (một trong những nhà xuất bản danh tiếng thành lập năm 1941, có doanh thu đến 15 triệu euros năm 2020), nơi ra sách của Marguerite. Đến đó họ sẵn sàng đưa cho chị địa chỉ, số điện thoại và sách của Marguerite, trong đó có cái hình mà em xem thấy đó.

Trước đó, chị thỉnh thoảng cùng đi với chồng có Galerie tranh gần đó, chị cũng gặp Marguerite Duras tại cà phê Lipp."

Nơi hội ngộ của văn nghệ sĩ, tài tử điện ảnh

Tôi nói sơ vài giòng về cà phê Lipp, để ai qua Paris biết thêm về lịch sử.Lipp ra đời từ năm 1880. Đây là một trong ba quán brasseries nổi tiếng Paris, nơi hội ngộ giới văn nghệ sĩ, tài tử điện ảnh. Quán nổi tiếng với những món ăn đặc sản vùng Alsace và không khí nghệ thuật.Những tên tuổi lớn trên văn đàn nước Pháp như Verlaine, Apollinaire, Jacques Laurent, Jean Dutourd, diễn viên điện ảnh Jean Paul Belmondo, Elizabeth Taylor, ca sĩ Claude Nougaro, các tổng thống François Mitterrand, Bill Clinton đều đã là thực khách của brasserie Lipp.Lipp cũng là nơi trao giải thưởng văn học Prix Cazes, một giải thưởng trị giá 4.000 euro và 20 suất ăn miễn phí tại nhà hàng dành cho việc khuyến khích các tài năng dưới 40 tuổi. Bộ phim Tanguy (2001) hiện tại đã trở thành thành ngữ chỉ hiện tượng con cái lớn vẫn sống bám vào bố mẹ cũng đã thực hiện một số cảnh quay tại đây.

Quay lại với câu chuyện của chị Loan:

"Một lần nhìn thấy Marguerite Duras, chị đến gặp và tự giới thiệu chị là cháu của bà nội, nói bà nội có muốn gặp. Marguerite Duras cũng rất mong muốn gặp lại bà nội chị. Thế là hai bà gặp nhau, ngồi nói chuyện vui lắm. Nhà của bà Marguerite Duras ở rue Saint Benoit gần cà phê Flore. "

Ngôi nhà số 5 rue Saint Benoit quận 6 Paris hiện còn gắn hai tấm biển bằng đá cẩm thạch ghi tên hai vĩ nhân của văn đàn Pháp đều đã sống ở đây là nhà thơ Léo Larguir và Marguerite Duras."Theo như bà nội nói, thì ông người tình của Marguerite Duras cũng là bà con trong gia đình của chị. Sau năm 1975, một phần di tản ra nước ngoài, những người ở lại Việt Nam thì cũng sa sút, cũng không khá giả gì, ba má chị cũng có gửi tiền giúp đỡ."

Chị Loan trong khi là nữ sinh trường Marie Curie năm 1977 tại Sài Gòn

 

- Chị đã xem phim 'L'Amant'? Chị có cảm tưởng gì?

- Chị có đóng một vai phụ trong đó. Vì khi đạo diễn tìm những diễn viên phụ, chị nhận một vai vì cũng muốn đánh mắt, đá lông nheo với bà nội và chị cũng thích Marguerite Duras, mê các tác phẩm của bà."

Một chuyện trái khoáy xảy ra với bộ phim 'Người tình'. Lẽ ra Marguerite sẽ cùng quay phim với đạo diễn Jean-Jacques Annaud.Song một cơn bệnh đã quật ngã bà, bắt Duras nằm liệt giường mấy tháng liền. Công việc viết kịch bản (scénario) của Duras được ủy thác hoàn toàn cho Jean-Jacques Annaud và cộng sự quen thuộc của ông là Gérard Drach. Vì vậy bà được bồi hoàn thêm 1 triệu francs. Dùng số tiền này bà mua một căn hộ ở rue de Rennes.Trước đó Marguerite Duras đã bán bản quyền chuyển thể tiểu thuyết 'L'Amant' cho nhà sản xuất phim Claude Berri cũng với giá 1 triệu francs, đồng thời nhận được thêm 10% trên doanh thu tính theo số vé bán được là 3.500.000 lượt người xem tại Pháp.Sau khi bộ phim ra mắt, Marguerite Duras tỏ ra không hoàn toàn hài lòng, bà nói đạo diễn đã làm sai lạc nhiều ý tưởng cuốn tiểu thuyết của bà.Không có cơn bệnh cản trở công việc, hình hài bộ phim hợp tác giữa ba nước Pháp-Anh-Việt với ngân khoản đầu tư lên đến 120 triệu francs cho phim 'Người tình' sẽ khác đi nhiều?Theo tôi, Marguerite Duras đã rơi xuống tận cùng vực sâu của nỗi buồn, là người đủ tài tinh tế chuyển thể sang ngôn ngữ điện ảnh. Vì nó thấm vào máu mảnh đời thật của bà, như hồn thơ "Tình cũ ai oán hay giăng mắc, ai biết nợ ai một cuộc đời?" đeo níu, không gỡ được khỏi bước chân Duras.Song so bì với Marguerite Duras, người không có ngày được hưởng cây tình yêu trổ bông, thì chúng ta đã là may lắm được xem một bộ phim thú vị như thế?

Thành đạt tại Pháp

Đằng sau vóc dáng mảnh dẻ, đôi mắt sáng, dịu dàng cùng sự khiêm tốn của chị Loan là một kiến thức đồ sộ về mỹ học, những hiểu biết sâu sắc hiếm có về tranh tượng về hội họa, mỹ thuật, gốm, sứ và cổ vật Việt Nam.

Chị Loan nhận được chức danh "Thành viên" của Viện Hàn Lâm Hải Ngoại Pháp, một vị trí sánh với những tên tuổi có những đóng góp về nghiên cứu, văn học, khảo cổ, nghệ thuật như: vua Bảo Đại (1913-1997), vua Albert 1er de Belgique (1875-1934), Tổng thống Pháp Gaston Doumergue (1863-1937), Paul Doumer (1857-1932) cũng là tổng thống Pháp mà tên ông được đặt cho cầu Long Biên.Chị trở thành người quảng bá cho nền văn hóa Việt Nam tại Pháp, đưa những kiến thức về nền hội họa, điêu khắc, gốm sứ và nét đẹp của cổ vật Việt Nam ra thế giới.Điểm tên những công trình nghiên cứu chị viết ra cũng đủ cho chúng ta một khái quát bao la về những đóng góp của chị Loan cho việc tìm hiểu những giá trị Việt Nam.Đó là những trang viết có sức thuyết phục lớn:"Việt Nam-Nghệ thuật và văn hóa từ tiền sử đến nay", "Bốn thế kỷ quan hệ Pháp -Việt, Trường phái nghệ thuật Đông Dương", "Ảnh hưởng của các nghệ sĩ Pháp tới Việt Nam", "Victor Tardieu và các học trò của ông, từ sông Hồng đến Cửu Long", "Đồ sứ men lam Huế từ đầu thế kỷ 18 đến thế kỷ 19", " Lăng tẩm Huế", "Những nhiếp ảnh gia Pháp đầu tiên ở Việt Nam"…

Hoa hậu Châu Á đầu tiên tại Paris từ chối làm ngôi sao điện ảnh

Một cô gái sắc đẹp mặn mà, nói trôi chảy bốn ngoại ngữ, tiếng Anh, Nhật, Hoa, Pháp được nền điện ảnh đứng thứ ba thế giới quyến rũ mời đóng phim, thì chúng ta sẽ tiên đoán ra sao về con đường đi tìm sự nghiệp của thiếu nữ đó?Tôi chắc chắn 100% người được hỏi sẽ trả lời sai về quyết định cô gái Pháp gốc Việt, người đã từng đội lên mái tóc đen óng ả chiếc vương miện của kỳ thi hoa hậu châu Á của Paris.

Đó cũng là một phần số phận kỳ lạ của chị Loan.Do bạn bè thúc giục, chị đăng ký kỳ thi hoa hậu châu Á lần đầu tiên tổ chức tại Paris."Chị thi và chị được đậu. Sau đó họ cho vé chị qua Hong Kong. Qua đó tivi Hong Kong phỏng vấn. Lúc đó chị nói tiếng Hoa ro ro, nói trên truyền hình bằng tiếng Hoa vì chị học tiếng đó mà. Sau ngày hôm sau, cả Hong Kong đều xem tivi hết, vì tò mò xem hoa hậu từ Paris qua mà.Họ có giới thiệu đóng phim, họ nói, cô ở lại Hong Kong đi để đóng phim. Cô đóng phim sẽ trở nên rất nổi tiếng vì cô đẹp lắm, này kia. Chị nói, cám ơn, nói tôi còn phải trở lại Pháp vì tôi còn học đại học, lấy bằng cấp. Ra đến phi trường họ còn xin chữ ký.Nếu lúc bấy giờ chị nhận lời đóng phim thì chắc bây giờ cũng nổi tiếng lắm." (cười)

- Thế chị có tiếc không?

- Không, không tiếc.

NGUỒN HÌNH ẢNH,LOAN DE FONTBRUNE

Bìa một cuốn sách nghệ thuật Việt Nam tại Pháp có đóng góp của chị Loan de Fontbrune

Chị trả lời tôi với một nụ cười hồn hậu.

- Không, không bao giờ tiếc. Tức cười luôn.

Có thể chúng ta đã may mắn có được lời chối từ ánh đèn sân khấu của chị, để hôm nay có một người trí thức gốc Việt làm rạng danh văn hóa Việt Nam ở thủ đô nước Pháp?

Chị Loan nói với tôi: "Chị hãnh diện giúp cho thế giới biết thêm về mỹ thuật Việt Nam." Giữa hai mảnh đời của nữ văn sĩ Pháp Marguerite Duras và chị Loan có những đan chéo và những mảng màu ấn tượng. Marguerite Duras đánh mất mối tình đầu, đánh mất mảnh đất sinh thành, gặp lại nước Pháp, để rồi nhung nhớ về tuổi thơ ở Việt Nam. Đông Dương trong tâm khảm Duras là giọt mật ong sắc vàng óng ả cho sáng tác của bà. Loan de Fontbrune cũng bị tách ra khỏi cội rễ, để lại phía sau những kỷ niệm yêu thương không dễ xóa nhòa, làm lại cuộc đời từ hai bàn tay trắng trên đất Pháp.

Những cá nhân như Marguerite Duras, hay chị Loan đã tìm thấy những giá trị đích thực của họ dù mang trong tâm khảm những vết thương, theo tôi không bao giờ lành.

Việc phải chia tay với mảnh đất sinh thành, cũng như đổ vỡ trong tình yêu không có lý giải nào là dứt khoát và không bác bỏ được.

"Trăm năm xe sợi chỉ hồng

"Buộc người tài sắc vào trong khuôn trời " (ca dao)

Song lạc lõng trên mảnh đất xa lạ, mà tự mình tìm được một chỗ đứng nhỏ nhoi dưới ánh nắng mặt trời, ở đâu cũng không dễ chút nào?

 

Bài thể hiện quan điểm riêng của ông Phạm Cao Phong, hiện sống tại Paris, Pháp.

Anh Thư chuyển 

Họp mặt với Thảo UL ở Saigon

 Thảo về Việt Nam từ tháng 3,có đi dự lễ Trưng Vương... Sau đó Thảo bị đau mắt đỏ... Mãi mới họp mặt được bạn bè ở nhà Thanh... 

Kim Thanh

GS.TS. Nguyễn Thục Quyên trở thành viện sỹ Viện Hàn Lâm Khoa học Kỹ thuật Quốc Gia Hoa Kỳ 2/2023

 

GS.TS. Nguyễn Thục Quyên vừa được Viện Hàn Lâm Khoa học Kỹ thuật Quốc Gia Hoa Kỳ (NAE) kết nạp làm viện sỹ vào đầu tháng 2/2023. Photo: Courtesy photo 

Xuất thân từ gia đình nhà giáo nghèo khó đông anh chị em ở xã Phước Lâm, huyện Long Điền, cô thôn nữ ngày nào thích thơ ca và văn chương Việt Nam, tò mò muốn tìm cách giữ ánh sáng ban ngày để dành cho ban đêm học bài vì nhà không có đèn điện, nay trở thành viện sỹ Viện Hàn Lâm Khoa học Kỹ thuật Quốc Gia Hoa Kỳ, rạng danh với thành tựu quan trọng trong ngành hóa hữu cơ ứng dụng.

Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Thục Quyên vừa được Viện Hàn Lâm Khoa học Kỹ thuật Quốc Gia Hoa Kỳ (NAE) kết nạp làm viện sỹ vào đầu tháng 2 năm nay. GS. Thục Quyên được các đồng nghiệp tại NAE đánh giá cao về vai trò lãnh đạo trong giáo dục kỹ thuật và nỗ lực thúc đẩy sự đa dạng ở lĩnh vực hóa hữu cơ ứng dụng. Bà cũng có những công trình nghiên cứu đặc biệt về quang điện hữu cơ cho các tòa nhà và nhà kính tiết kiệm năng lượng.

Ngoài vai trò là Giám đốc Trung tâm Polymer và Chất rắn hữu cơ tại Đại học California, Santa Barbara, Hoa Kỳ, (UCSB) bà còn là đồng chủ tịch Hội đồng sơ khảo giải thưởng VinFuture từ năm 2020, được bình chọn là trí tuệ khoa học mang tầm ảnh hưởng nhất thế giới nhiều năm liên tiếp.

Nhân tháng Lịch sử Phụ nữ Hoa Kỳ, tháng 3, VOA Việt ngữ có cuộc trò chuyện với GS. TS. Nguyễn Thục Quyên.

VOA: Xin GS cho biết cảm tưởng khi trở thành người phụ nữ gốc Việt đầu tiên trong NEA?

GS. Nguyễn Thục Quyên (NTQ): Trước hết xin cho Thục Quyên kính chào quý thính giả của đài VOA. Thú thật là tôi cũng chưa từng mơ ước hay tưởng tượng được rằng một ngày nào đó mình sẽ trở thành viện sỹ của Viện Hàn Lâm Khoa học Kỹ thuật Quốc Gia Hoa Kỳ.

Mình thấy vô cùng vinh hạnh bởi vì đó là một trong những sự công nhận cao nhất từ đồng nghiệp và đây cũng là sự ghi nhận cho nhiều năm lao động sáng tạo và cống hiến của mình và nhóm nghiên cứu của mình trong lĩnh vực khoa học. Rất là vui vì được NAE công nhận. Tôi được đào tạo để trở thành một nhà lý hóa chứ không phải bên khoa học kỹ thuật.

Vinh dự này đánh dấu một cột mốc sự nghiệp rất quan trọng đối với tôi. Nói chung là tôi không thể làm việc này một mình được mà có cả một nhóm nghiên cứu của tôi, những sinh viên, tiến sĩ và cộng tác viên đã làm việc chung với tôi. Ở cấp độ cá nhân thì không có từ ngữ nào có diễn tả được cảm giác của tôi trước sự công nhận này bởi vì tôi đã vượt qua nhiều thử thách và khó khăn trong cuộc sống và việc làm để có thể có ngày hôm nay.

Tôi không chỉ hoàn thành ước mơ của riêng bản thân mình mà còn là cho cả mẹ tôi nữa, cho cả những người phụ Việt Nam và phụ nữ trên thế giới vì những giấc mơ của họ bị tan vỡ vì những thử thách trong cuộc sống và lo toan cho gia đình họ. Như mẹ tôi từng ước mơ được học cao hơn nữa và được trở thành nữ bác sĩ phẫu thuật đầu tiên của thành phố Buôn Ma Thuột, nhưng rồi mẹ tôi kết hôn năm 18 tuổi rồi sau đó có năm đứa con nên thành thử ước mơ của mẹ tan thành mây khói.

VOA: Thưa GS, với vai trò mới trong Viện Hàn Lâm Khoa học Kỹ thuật Quốc Gia Hoa Kỳ, GS có kế hoạch gì để thực hiện vai trò đó?

NTQ: Viện Hàn Lâm Khoa học Kỹ thuật Quốc Gia Hoa Kỳ có trách nhiệm cung cấp tư vấn, khả năng lãnh đạo kỹ thuật để phục vụ quốc gia, và không chỉ phục vụ cho quốc gia Mỹ mà còn có thể là của thế giới nếu cần. Là một thành viên của Viện mình có trách nhiệm và bổn phận nhiều hơn trong khoa học. Ngoài việc đóng góp cho nền khoa học công nghiệp và giáo dục, mỗi người đều cần cố gắng tạo ảnh hưởng, dùng uy tín của mình để mang đến những thay đổi tích cực cho nền giáo dục, cộng đồng khoa học ở Mỹ và trên thế giới, và cả cuộc sống của người dân.

Trách nhiệm của tôi là không chỉ làm công việc làm hàng ngày trong trường học ở California như là nghiên cứu, giảng dạy, mà còn có trách nhiệm với cộng đồng khoa học, với thế hệ trẻ trong và ngoài nước, và của cả xã hội. Tôi tiếp tục hỗ trợ thúc đẩy việc đào tạo và nghiên cứu nhất là về STEM [STEM là một mô hình giáo dục dạy trẻ em kiến thức, kỹ năng về các lĩnh vực khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học một cách tích hợp liên môn], tôi cũng muốn tăng sự tham gia của phụ nữ trong lĩnh vực khoa học kỹ thuật nhiều hơn để nâng cao sự đa dạng và có một cơ hội bình đẳng. Nói chung bây giờ trong lĩnh vực khoa học, số nam giới vẫn nhiều hơn so với phụ nữ nên tôi cố gắng là trong tương lai sẽ thay đổi để có nhiều phụ nữ tham gia nghiên cứu khoa học hơn.

Tôi cũng mong muốn cố gắng hỗ trợ các nhà khoa trẻ vì thế hệ trẻ rất là quan trọng, đặc biệt là những những thế hệ trẻ thuộc những nước đang phát triển. Tôi mong muốn đẩy mạnh hỗ trợ, kết nối với các nhà khoa học nước ngoài trên toàn cầu với nhau, và cả với cộng đồng khoa học Việt Nam.

Đồng thời tôi sẽ phối hợp sâu hơn với giới kinh doanh, công ty và các nhà hoạch định về chính sách của chính quyền để đề ra và thực hiện những chính sách có thể tạo ra sự thay đổi tích cực trong xã hội như giảm chất thải ra môi trường, tái chế chất nhựa, dùng nhựa phân hủy sinh học thay vì dùng nhựa plastic, thúc đẩy việc sử dụng năng lượng tái tạo… Đó là những điều trước mắt tôi muốn thực hiện.

GS.TS Nguyễn Thục Quyên tại một hội thảo khoa học. 

VOA: GS có nói về sự chệnh lệch số lượng nam và nữ làm khoa học. Theo GS, người phụ nữ làm khoa học có những trở ngại, khó khăn gì so với nam giới?

NTQ: Nữ giới làm khoa học thì khó hơn nam giới rất nhiều. Điều này không chỉ thấy qua phụ nữ làm khoa học ở Mỹ mà bất cứ nước nào khi tôi đi công tác thì cũng đều thấy điểm chung này trên toàn thế giới. Nữ giới làm khoa học rất vất vả vì về nhà họ còn phải chăm lo cho gia đình, làm nội trợ, lo cho chồng…ngoài việc làm nghiên cứu, giảng dạy. Họ thường bị thiếu ngủ, thường xuyên vội vã, không có thời gian cho bạn bè, không có thời giờ lo cho bản, không được gặp bố, mẹ, anh, chị, em…

Phụ nữ làm khoa học phải làm việc chăm chỉ và tốt hơn rất là nhiều để mà có được sự công nhận giống như là các đồng nghiệp nam; ở nhiều nước, tiền lương của nữ khoa học lại thấp hơn so với nam giới làm chung trong các cấp bậc, trong các nghề nghiệp giống nhau…

GS.TS Nguyễn Thục Quyên tại lễ trao giải VinFuture 2022. 

VOA: Lúc nảy GS có nói là trong vai trò ở Viện Hàn Lâm Khoa học Kỹ thuật Quốc Gia Hoa Kỳ, GS khi không chỉ dừng lại ở trong đất nước Hoa Kỳ mà còn giúp những nước đang phát triển khác. Không rõ liệu GS có kế hoạch trợ giúp Việt Nam trong công tác khoa học?

NTQ: Tôi rất mong muốn được giúp đỡ Việt Nam. Từ hồi ra đi từ năm 1991 đến giờ thì lần đầu tiên tôi về nước - về thăm gia đình thôi – là vào năm 1999. Sau khi trở thành giáo sư đại học thì tôi bắt đầu về nhiều hơn. Lần gần nhất là vào năm 2023 để tham dự lễ trao giải thưởng của Quỹ VinFuture. Năm 2022, tôi về nước, Tôi cùng với Tiến sĩ Phùng Việt Bắc, là nhân viên của quỹ VinFuture, có tới thăm rất nhiều trường đại học ở Việt Nam. Tôi gặp gỡ các sinh viên, những nhà khoa học, những người làm nghiên cứu tại vì tôi muốn tìm hiểu thêm về những cái khó khăn, thử thách nào mà họ phải đối mặt khi mà làm nghiên cứu tại Việt Nam.

Người Việt mình thì rất khó chịu khó, siêng năng, rất cần cù, thông minh mà nếu có cơ hội thì người ta vươn lên rất thành công. Tôi trò chuyện với mọi giới từ Bắc tới trong Nam. Đó là chuyến đi rất là “mở mắt” cho tôi và tôi đã học hỏi từ mọi người…Tôi thấy rằng điều thứ nhất, Việt Nam cần xây dựng một sở hạ tầng hiện đại nhất để phục vụ nghiên cứu khoa học khoa học kỹ thuật. Điểm thứ hai, tôi thấy các nghiên cứu sinh ở Việt Nam không nhận được tiền lương, chỉ một số rất ít mới có và cũng rất thấp; họ không được tiền lương như bên Mỹ hay châu Âu, do đó họ phải đi làm việc để kiếm sống, và làm nghiên cứu chỉ là phụ thôi…do vậy họ không tập trung làm nghiên cứu toàn thời gian được. Một điểm nữa, Việt Nam là nước đang phát triển…và các nhà khoa học Việt Nam cần hợp tác nhiều và chặt chẽ với nhau. Ông Bà ta có câu “một cây làm chẳng nên non, ba cây chụm lại nên hòn núi cao.”

Việt Nam nên vừa thực hiện nghiên cứu ứng dụng vừa kết hợp nghiên cứu căn bản.

Việt Nam gửi những người trẻ thông minh giỏi nhất đi du học ở nước ngoài, nhưng người ta học xong và ở lại nước ngoài, vì tại Việt Nam không có cơ sở hạ tầng và nhiều cơ hội để người ta làm việc nghiên cứu.

Việt Nam cần xây dựng những cơ sở hạ tầng, nếu như không có tiền để xây tại mỗi trường đại học một cái thì nên xây những cơ sở làm nghiên cứu chung như bên Mỹ gọi là phòng nghiên cứu quốc gia (national laboratory). Việt Nam có thể bắt đầu với ba cái trung tâm ở ba miền: Bắc, Trung, Nam. Những cơ sở này không thuộc về ai cả [mà dùng chung] để cho tất cả những người làm nghiên cứu muốn sử dụng những cái máy móc nào đó thì họ có thể viết một cái dự án xin một số giờ, sau đó họ có thể đi vô trong đó làm nghiên cứu. Tôi hy vọng trong tương lai tôi có thể giúp đỡ được những việc đó nếu Việt Nam chịu đầu tư vốn. Mô hình cơ sở hạ tầng này rất thông dụng ở Mỹ và những nước phát triển trên thế giới.

GS. TS Nguyễn Thục Quyên (thứ hai, từ trái) được sinh ra trong gia đình có bố là cảnh sát đặc biệt, mẹ là giáo viên, nhà có tất cả năm anh em. 

VOA: GS có thể cho biết cơ duyên nào khiến GS dấn thân vào con đường ngành hóa học, đặc biệt là ngành hóa hữu cơ nghiên cứu về quang điện hữu cơ, cũng như là về những vật liệu xây dựng tiết kiệm năng lượng?

NTQ: Con đường đến với khoa học của tôi rất là dài dòng, nó không như những nhà khoa học khác. Khi còn ở Việt Nam tôi yêu thích lịch sử thế giới và văn học. Tôi rất thích thơ, văn chương Việt Nam, thích địa lý nữa nhưng mà khi sang Mỹ lúc đó tôi 21 tuổi, không biết tiếng Anh, chỉ biết vài chữ tiếng Anh thôi, mà theo học văn chương thì phải đọc sách rất nhiều, tra tự điển mệt lắm. Tôi cũng có lấy một số lớp…nhưng sau đó từ từ tôi chuyển sang lớp toán, hóa học, rồi học sinh học, vật lý. Và tôi học những lớp này rất tốt nên thành thử chỉ đi theo con đường hóa học thôi.

Nói chung, tôi không phải là nhà hóa học truyền thống. Khi nghĩ về nhà hóa học, người ta thường nghĩ đến những người làm ra những vật chất gì đó…Tôi thì được đào tạo trở thành nhà lý hóa, tức là nghiên cứu về tính vật lý, tính hóa học.

Khi tôi đang làm nghiên cứu để bảo vệ luận án tiến sĩ thì tôi làm nhiều bên căn bản, nhưng tôi lại rất thích bên ứng dụng vì tôi muốn công trình nghiên cứu của mình có tác động nào đó trong cuộc sống hằng ngày. Trong các nghiên cứu của tôi, chất quang học và nhựa liên hợp, tôi muốn ứng dụng những chất này dùng làm pin năng lượng mặt trời, bóng bán dẫn, bộ tách song quang, điện tử sinh học…Tôi muốn có những ứng dụng từ những chất hữu cơ.

Tôi lớn lên từ ngôi làng nhỏ ở Việt Nam, ở Phước Lâm, Phước Tỉnh, Long Điền cho đến năm lớp 11 thì gia đình tôi chuyển qua Vũng Tàu [tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu]. Khi lớn lên thì ở làng chưa có điện, tôi ước mơ có cách nào đó để giữ được ánh sáng ban ngày để dùng cho ban đêm để học bài. Sở thích năng lượng mặt trời của tôi xuất phát từ đó, nhưng mình không để ý tới. Lớn lên trong sự nghèo khó dẫn đến sự tìm tòi, óc sáng tạo…Ông bà mình nói “Trong cái khó ló cái khôn”. Bản tính tò mò, sáng tạo thúc đẩy tôi đi theo con đường nghiên cứu khoa học, còn động lực theo nghề giáo của tôi xuất phát từ gia đình tôi có bốn thế hệ làm nhà giáo. Ông cố tôi dạy chữ Nho ở trong làng ngoài Bắc, ông ngoại tôi dạy toán, mẹ tôi dạy toán [trường] cấp hai.

GS. Thục Quyên và các đồng nghiệp nữ. 

VOA: Thưa GS, GS có một cái thông điệp nào đó cho các bạn trẻ mà đang ấp ủ giấc mơ làm khoa học giống như GS không ạ?

NTQ: Với các bạn trẻ, tôi khuyên các bạn phải nỗ lực theo đuổi những đam mê và ước mơ của mình và hãy cố gắng biến giấc mơ thành sự thật, đừng để cho ai ngăn cản việc theo đuổi ước mơ của mình. Các bạn nên tìm kiếm sự giúp đỡ từ những người xung quanh mình và hãy học hỏi từ những người đã thành công. Những người thành công thường cho mình những lời khuyên rất hữu ích. Những phụ nữ đam mê khoa học nên nói chuyện nhiều với những nhà khoa học khác để có cơ được học hỏi người ta, được trao đổi ý kiến, làm việc chung.

Về phần tôi thì tôi sẵn sàng giúp đỡ những sinh viên trẻ, những nhà khoa học trẻ. Tôi có những sinh viên liên lạc với tôi từ Ấn Độ, Mexico, và từ các nước Trung Đông. Họ liên lạc với tôi qua email. Tôi hi vọng trong tương lai tôi có giúp đỡ được nhiều sinh viên trẻ hơn, nhất là các em sinh viên trẻ Việt Nam.

VOA: Được biết GS cũng có vai trò trong hội đồng sơ khảo giải VinFuture, xin GS chia sẻ một vài thông tin về vai trò này?

NTQ: Tôi giúp đỡ sáng lập quỹ VinFuture này vì nó có ý nghĩa rất lớn trên thế giới. Đây là cơ hội để góp phần đem lại những tác động tích cực cho Việt Nam nói riêng và thế giới nói chung. Quỹ VinFuture giúp thế giới biết tới Việt Nam. Câu hỏi mà mọi người luôn đặt ra là: hiện nay có quá nhiều giải thưởng, làm sao chúng ta có thể phân biệt được giải thưởng của mình với những giải thưởng khác trên thế giới? Điều quan trọng nhất là chúng ta không cạnh tranh với họ, chúng ta chân thành tạo ra một điều gì đó độc đáo, một điều gì đó khác biệt, một điều gì đó của Việt Nam và là đại diện cho Việt Nam.

Tôi từng sống trong sự thiếu thốn và nghèo khó, tôi hiểu những người nghèo hoặc người dân lao động quan tâm những điều gì, họ chỉ lo là có đủ cơm ăn trong ngày, có được nước sạch để uống, có quần áo, có điện,…còn những việc như khoa học tối tân như phi thuyền lên sao Hoả, ít ai để ý tới…Vì có nguồn gốc từ Việt Nam, giải thưởng VinFuture vinh danh những trí tuệ xuất chúng, những thành tựu khoa học công nghệ và phát minh tạo ra sự thay đổi có ý nghĩa trên quy mô toàn cầu, mang lại cuộc sống tốt đẹp cho hàng triệu người ở mọi tầng lớp và ngành nghề.

VOA: GS có thể cho biết một số thông tin về gia đình, sở thích của GS không ạ?

NTQ: Tôi sinh ra trong một đình có 5 anh chị em ở Buôn Ma Thuột. Ba tôi là cảnh sát đặc biệt, mẹ tôi là giáo viên dạy toán cấp 2. Khi tôi lớn lên thì chỉ biết ba chơi nhạc trong phòng trà. Tôi không biết ba là cảnh sát đặc biệt cho tới khi tôi học cấp hai.

Trong chiến tranh nhà tôi bị bỏ bom nên mất tất cả mọi thứ, và sau 1975 khi gia đình đi về Sài Gòn thì ba tôi đi học cải tạo hơn 5 năm [Chương trình giam giữ tập trung tù binh của chính quyền Việt Nam sau 1975 đối với binh lính chế độ Việt Nam Cộng hòa hay những người tham gia phục vụ cho chính quyền này]. Gia đình tôi đi kinh tế mới [chính sách cưỡng bức giãn dân có nguồn gốc Việt Nam Cộng Hòa nhằm được cho là dễ kiểm soát “phần tử chống đối” sau 1975], mua rơm cối xây nhà nhỏ ven sông ở Phước Lâm. Mẹ tôi không được đi dạy học nên cuộc sống rất khó khăn, một thời gian sau nhà nước mới cho đi dạy học.

Năm tôi 21 tuổi thì gia đình tôi định cư sang Mỹ theo diện HO. Lúc ban đầu gia đình sống ở bang Michigan, sau đó chuyển về Nam California. Tôi đã trải qua nhiều sự nhọc nhằn, bố mẹ làm đủ nghề như là đi may, rửa chén cho nhà hàng, phụ bếp, rồi lại may, rồi mở tiệm nail.

Tôi đi học adult schools [trường dành cho người trưởng thành] ở Los Angeles, học ba trường/ngày vì quyết tâm học tiếng Anh cho thật lẹ. Vào 1993, tôi học trường đại học cộng đồng Santa Monica. Tôi vừa học vừa làm thêm ở thư viện và giúp mẹ ở tiệm nail nhưng cũng không đủ tiền sinh sống nên tôi mượn thêm tiền của chính phủ (loan).

Năm 1995 vừa đi làm vừa đi học Đại học California ở Los Angeles. Tôi rửa dụng cụ thí nghiệm cho một phòng nghiên cứu. Thấy họ làm thật thích nên tôi cũng xin làm nghiên cứu nhưng người ta nói tiếng Anh của tôi không giỏi nên họ không cho làm. Tôi xin cả chục phòng thí nghiệm nhưng người ta từ chối hết. Nhưng tôi xem đó là động lực để tôi cố gắng hơn mà thôi. Tôi không bỏ cuộc dễ dàng.

Sau khi tốt nghiệp năm 1997, tôi nộp đơn học cao học. Xong cao học thì tôi học luôn tiến sỹ và ra trường năm 2001, sau 10 năm đặt chân tới Mỹ với vài chữ tiếng Anh. Sau đó, tôi làm tu nghiệp ở Trường Đại học Columbia ở New York và hợp tác với đồng nghiệp ở IBM.

Năm 2004, tôi xin về làm việc ở Đại học California ở Santa Barbara (UCSB) và ở đây tôi gặp khó khăn trong sự nghiệp rất nhiều, nhiều lần khóc và muốn bỏ cuộc. Tôi phải đối mặt với sự kỳ thị chủng tộc, bị bắt nạt bởi những đồng nghiệp nam lớn tuổi hơn, và người Mỹ trắng.

Đằng sau sự thành công này có rất nhiều nước mắt nhưng “có công mài sắc có ngày nên kim”.

VOA: Xin chân thành cảm ơn GS.TS. Thục Quyên.

https://www.voatiengviet.com

TRỞ VỀ - Thơ HUỲNH MỸ HOÀNG

TRỞ VỀ

Thơ Huỳnh Mỹ Hoàng

 Saigon tôi lại đến 

Sao ngỡ ngàng bước chân 

Nhìn quanh đây xa lạ

Như chưa biết một lần 

Tôi về mang nỗi nhớ 

Cùng với nhiều ước mong

Bao yêu thương ngày cũ 

Và ước mơ ngập lòng 

Tôi đi trong mưa đổ 

Nắng nào giờ phôi pha 

Làm sao quên nỗi nhớ 

Của một thời đã quá

Bạn bè tôi dăm đứa 

Kẻ ở người đi xa 

Ai đi và Ai đến 

Sao kí ức nhạt nhoà 

Bây giờ hay ngày cũ 

Sao ta vẫn ước mong 

Ngày xưa giờ đã mất 

Buồn dâng đến ngập lòng 

Lá vàng rơi rơi xuống 

Đẹp như một bài thơ 

Lá bay đi đi mãi 

Ta lại buồn vu vơ.

Mỹ Hoàng

Mỹ Hoàng và các bạn Trưng Vương hội ngộ ở Saigon.

GIẾNG HỒI HƯỚNG CÔNG ĐỨC CHO THÂN MẪU BẠN DOÃN ANH THƯ,AP1

 Anh Thư thân mến,

 Giếng nhóm 6370 làm để hồi hướng cho thân mẫu của Anh Thư vừa hoàn thành, Tâm xin thay mặt các bạn 6370 gửi hình giếng đến Anh Thư và gia đình.

 Một lần nữa các bạn 6370 xin thành thật chia buồn cùng Anh Thư và anh Thủ, em Kim Oanh, cùng gia đình.

Nguyện xin cho hương linh Cụ Mẹ Diệu Nam Trần Thị Hưng được sớm siêu sinh tịnh độ.

 Thành kính phân ưu

 Các bạn Trưng Vương 6370 

LÀM SAO GIỮ LẠI ...

 Làm sao giữ lại

Lê Như Mai

Ta quen nhau đã bao lâu rồi, hỡi bạn thân yêu?  

Có phải từ thuở mười một, mười hai, áo đầm trắng, tóc bum bê, tuy rụt rè nhưng không dấu được nét tự hào ngày đầu tiên bước qua khung cửa gỗ nâu của ngôi trường yêu dấu năm đệ thất?  Có phải từ những buổi chân bước đến trường, vô tư như chim sáo, chia cho nhau miếng bánh đậu xanh nho nhỏ hay gói ô mai me cam thảo?  Có phải từ những giờ ra chơi tranh nhau nhặt cánh hoa sao rơi rụng đầy sân trường rồi thẩy tung lên trời, cười dòn tan khi hoa xoay tròn trong gió?  

Theo giòng thời gian, ta đã lớn lên bên nhau.  Tóc xoã ngang lưng.  Áo dài trắng nhẹ nhàng bay trong nắng, tựa như một đàn bướm trên con đường đổ dốc Nguyễn Bỉnh Khiêm ngày hai buổi đi về.  Khi hớn hở chìa cho nhau xem bài luận văn được điểm cao trong kỳ thi lục cá nguyệt.  Lúc chia sẻ nỗi lo âu vì chẳng thể giải được bài toán khó trong giờ học vừa qua.  Có hôm lại thẹn thùng dấu mặt, luống cuống bước chân khi thoáng thấy một bóng dáng thân quen trước cổng trường giờ tan học.

Dịu dàng áo trắng trong như suối

Toả phất đôi hồn cánh mộng bay.

(Áo trắng, Huy Cận)

Mười tám tuổi, tâm hồn ướp đầy thơ và mộng, trái tim ngập tràn nhiệt huyết, ta ngậm ngùi tạm biệt ngôi trường thân yêu năm 70.  Với mảnh bằng Tú Tài II trong tay, ta tung cánh bay đi khắp bốn phương trời, đem theo biết bao nhiêu hoài bão, ước mơ.  Đứa vào đại học.  Đứa du học phương xa.  Đứa vào đời lo sinh kế.  Đứa lên xe hoa về nhà chồng.  Dẫu vậy, thỉnh thoảng ta vẫn hẹn hò nhau đây đó.  Cùng ngắm nhìn cỏ cây hoa lá một sáng đẹp trời ở khu vườn Dược thảo trong Sở Thú.  Hay cùng nhau thơ thẩn quanh hồ con rùa góc đường Duy Tân buổi chiều cuối tuần.  Những ngày giáp Tết lại khúc khích nói cười cùng nhau dạo phố Sài gòn.  Những buổi tối rủ nhau đạp xe thật chậm trên con đường Tú Xương để ngất ngây với hương ngọc lan thuần khiết và ước ao cho đêm dài vô tận.  Và cũng thật bất ngờ, một buổi sáng năm 73 hai người bạn chung lớp năm xưa từ Úc bay về, không một lời báo trước, chạy thẳng vào sân trường Đại học Sư Phạm Sài gòn tìm nhau, mừng mừng, tủi tủi…

Những tưởng cuộc đời cứ thế mà êm đềm trôi qua, không ngờ đến tháng 4 năm 75 vận nước đổi thay, chúng ta đã tan tác, mỗi đứa một nơi, lạc nhau suốt một thời gian dài.  Nhưng cuối cùng định mệnh đã run rủi cho ta gặp lại nhau, đôi khi thật tình cờ, phải không bạn thân yêu?

Còn nhớ một buổi sáng năm 78, giữa phố chợ Rạch giá đông đúc, giật mình khi nghe tiếng gọi, “ Như Mai ơi, còn nhớ tao không?”  Ngẩn người một hồi lâu mới nhận ra Thuý Lan, cô bạn hiền hậu, dễ thương với nụ cười tươi vui, đằm thắm luôn nở trên môi.  Bạn vừa chuyển xuống làm việc trong bệnh viện thị xã.  Thật chẳng thể nào ngờ có một ngày hai đứa gặp lại nhau ở cái tỉnh tận cùng của miền Nam này!  Xúc động biết bao!  Kín đáo hỏi thăm bạn bè mình ai đã đi xa, ai còn ở lại.  Than thở cùng nhau những chuyện cười ra nước mắt giữa buổi giao thời nhiễu nhương, phức tạp.  

Còn nhớ không Thuý Lan, một buổi tối trong căn nhà nhỏ của vợ chồng mình tại cư xá giáo viên, bạn đã rưng rưng nước mắt, cầm cây vàng cuối cùng còn sót lại của gia đình sau bao chuyến vượt biên thất bại, trao cho người tổ chức, đặt cọc cho chuyến đi sắp tới.  Không ngờ lần đó bạn lại bị lừa, vàng mất mà chẳng đi được tới đâu.  Nhưng bạn không bỏ cuộc, nhất quyết tìm đường dây khác để ra đi. Và chỉ ít lâu sau, Thuý Lan cùng vài đồng nghiệp đã vượt biên trót lọt.  Để hơn bốn mươi năm sau, mình lại được tái ngộ giữa hai hàng hoa phượng tím một buổi trưa nắng ấm của miền nam Cali, phải không Thuý Lan? 

Bạn thân yêu ơi, 

Có phải cuộc đời vốn dĩ vô thường, nay còn, mai mất, hợp rồi sẽ tan?  Nếu Hàn Mạc Tử một lần tình cờ trông thấy các cô thôn nữ vô tư cất tiếng hát trên đồi chè đã ngậm ngùi thốt lên, “Ngày mai trong đám xuân xanh ấy, Có kẻ theo chồng bỏ cuộc chơi” thì nhóm Trưng Vương  63-70 chúng ta cũng có một số bạn không những đã bỏ cuộc chơi mà còn đi xa, thật xa, chẳng bao giờ quay trở lại.  

Xin được thắp nén tâm hương tưởng nhớ các bạn: Bùi Trân Thuý, Mai Thị Minh, Buì Xuân Diễm, Trịnh Thị Cúc Phương, Phạm Như Mai, Lê Thị Minh Nguyệt, Phạm Thị Thoa, Nguyễn Phương Thảo, Đặng Thị Liễu, Maria Juliette  Đào Thị Phương Dung, Anna Trần Thị Ngà, Hồ Thị Ngọc Tiếu, Lê Thị Thu Hương, Nguyễn Thị Kiều Mai, Nguyễn Thị Phương Quỳ, Phạm Thị Thái Thanh, Maria Trần Thu Vân, Nguyễn Minh Hằng, Cẩm Xoàn cùng những bạn đã âm thầm ra đi không một lời từ biệt.  

Và đau buồn hơn nữa, những ngày cuối năm 2022 Thuý Lan cũng đã vĩnh viễn ra đi sau mấy tháng chống chọi với căn bệnh ung thư ác nghiệt.  Còn nhớ trước đó không lâu, nghe phong phanh tin Thuý Lan mắc bệnh hiểm nghèo, tôi đã tức tốc gọi điện thoại sang Cali thăm bạn.  Vừa nghe được tiếng nhau, chưa kịp hỏi han gì, cả hai chúng tôi đều đã bật khóc trên phone.. 

Làm sao giữ lại điều không thể…

Cát biển tuôn dần qua kẽ tay.

Làm sao miên viễn …đời dâu bể

Bão gió trên ngàn thôi cuốn mây!

(Làm sao giữ lại, Thích Tánh Tuệ)

Bạn thân yêu ơi,

Những ngày cuối năm, qua mạng lưới xã hội, thiệp chúc mừng năm mới từ khắp nơi đã bay đến như bươm bướm, trong đó có một tấm thiệp với lời chúc khá đặc biệt:

On change d’année,

on change de rêves,

on change de résolutions,

on change de directions

mais on ne change pas d’amis:

Je te garde pour 2023!

Xin chia sẻ bài thơ dễ thương này với bạn thay cho lời kết, và xin kèm thêm một ý nhỏ, thật nhỏ của người viết,

Je pense à toi dans ma prière

pour toujours!

Vâng, sẽ nhớ đến bạn thân yêu trong lời nguyện cầu của tôi.  Mãi mãi.

Lê Như Mai

TV 63-70

Montreal, 1/2023

Chia Buồn cùng bạn Anh Thư và gia đình

Được tin trễ thân mẫu của bạn  Doãn Anh Thư (AP1),

Cụ Mẹ Trần Thị Hưng,

pháp danh Diệu Nam

đã tạ thế ngày mùng 10 tháng 3, năm 2023, 

hưởng Đại thọ 100 tuổi.

Các bạn đồng niên cùng ĐSTV 6370 xin thành kính chia buồn cùng ANH THƯ và tang quyến. Nguyện xin cho hương linh Bác được an nghỉ nơi miền cực lạc.

THÀNH KÍNH PHÂN ƯU

MỘT MÙA LỄ HỘI TRƯNG VƯƠNG ĐÁNG NHỚ

 Một mùa Lễ Hội Trưng Vương đáng nhớ.💖💖

TỐNG HỒ DIỆU HIỀN 

Sau một thời gian dài chuẩn bị, Lễ Hội tưởng nhớ Hai Bà Trưng được tổ chức long trọng chính ngôi trường mang tên hai Bà : TRƯNG VƯƠNG. tại Saigon. 

Trân trọng những đóng góp thầm lặng của Ban Tổ Chức , Các TV các khoá cho Lễ Hội lần thứ 106 được thành công tốt đẹp ❤️❤️❤️

Ngày xưa trường trung học dành cho nữ chỉ đếm trên đầu ngón tay, gồm Gia Long, Trưng Vương, Lê văn Duyệt. Sau đó là Sương Nguyệt Anh. Vì trường toàn con gái nên tính cách chúng tôi nhu mì, yểu điệu thục nữ…nhưng khoan,hãy lắng nghe tôi nói tiếp “ nhất quỷ, nhì ma, thứ ba học trò. Mà học trò gái như chúng tui thì nghịch ngầm, nghịch nổi gì có hết . Vì trường sát bên Sở thú. Chúng tui bị mang tiếng oan chắc cúp cua, leo rào, chui rào sang bên ấy nghía cọp, beo, sư tử. Không hề! Làm gì có chuyện ấy các bạn nhẩy! Chỉ khi nào thầy cô cáo ốm bất ưng, chúng tui yêu mến thầy cô đến độ mừng rỡ, reo hò ầm ĩ và hóng tin ngày hôm sau có được nghỉ tiếp không!

Tới chừng hết ốm, thầy cô vào lớp lại. Chúng tui gào lên : Thầy ạ, cô ạ, đã khỏe chưa ạ. Chúng em mong thầy, cô từng giờ, từng phút. Điêu thế đấy !😄😘

Khác với Gia Long, trường tui mấy chị nhí bước vào trường được mặc đầm trắng vì lúc ấy “ trước sau như một “ he he cái này mấy chị hiểu liền. Có em kéo đặc quyền này tới đệ tứ. Bằng chứng vẫn còn hình Dang Minh Chau mặc đầm trắng rất dễ thương. 

Ngoài các môn chính, chúng tui được học nhạc 🎵 mà vào dịp Noel cô dạy hát bài “ Sainte nuit, Douce nuit “ nên mỗi năm vào dịp ấy lại nghe bài hát này. Rồi học vẽ, nên đôi lúc cũng có hoa tay hoa chân. Rồi học may vá với cô Trinh, cô lớn tuổi luôn nói năng nhẹ nhàng với chúng tui. Có một lần, học giờ nữ công, khi cầm kim, tui lúng túng đưa mũi nhọn vô tay cô. Úi trời, tưởng cô mắng một trận te tua. Nhưng không, cô nhẹ nhàng bảo “ khi đưa kim cho ai phải đưa ngược nơi kim xỏ chỉ nhé, đưa dao cũng vậy nhé “. Đôi khi,  những lời dạy bảo nhẹ nhàng lại thấm và theo ta suốt cuộc đời, để ta đối xử với người khác mà luôn mang phần thua thiệt, dù cho đau đớn về phía mình trước. 

Ngày trọng đại, con cháu Hai Bà nhiều thế hệ, tề tựu đông đủ, về nơi trường xưa nơi chúng tôi vẫn hãnh diện còn mang phù hiệu TRƯNG VƯƠNG trên ngực áo dài. Đặc biệt, vào mỗi thứ hai đầu tuần chúng tôi mặc áo dài màu xanh lam chào cờ, và chúng tôi duy trì màu xanh yêu thương ấy không những ở VN mà màu xanh ấy lan toả ở Hải ngoại nơi các TV hãnh diện vào dịp Đại hội Hai bà.

Hậu duệ ngày nay của hai Bà toả đi khắp bốn phương trời, Nước Pháp, Úc Đại Lợi, Canada, Hoa Kỳ. Nam và Bắc California là nhiều nhất. Dù ở bất cứ nơi nào, cứ đến ngày vía Nhị vị Trưng Vương, các chị, các em TV đều một lòng hướng về ngày trọng đại ấy. 

Có một niềm vui là bạn Nhu Mai Le cùng khoá chúng tôi, đã tham gia viết bài trong đặc san Trưng Vương kỷ niệm lần thứ 106. Xa thế mà bạn đã có trong tay và còn đọc vanh vách “ Bài LÀM SAO GIỮ LẠI…,trang 12 Diệu Hiền ơi “, kèm theo các bức tranh của bạn Liên Hương. Oách nha bạn mình👍👏. Và rất nhiều bài thật sâu sắc của quý chị Hải ngoại.

Hai năm sóng gió vì dịch cúm trôi qua, CẢ thế giới bình yên trở lại và lòng người Trưng Vương như mở hội khi sum vầy cùng nhau dự Lễ Hai Bà trên chính quê hương mình và ngay trong ngôi trường thương yêu của chúng ta.

Thdh

Sun19/03/2023

Thật ngẫu nhiên được tiếp đón em TUL Thao Nguyen trở về trường xưa

Dàn nữ tướng oai phong lẫm liệt

Dàn bạn xưa vẫn còn xinh đẹp 😍 trẻ trung yêu đời

NHỚ HOÀI CON ĐƯỜNG CŨ

 NHỚ HOÀI CON ĐƯỜNG CŨ

……..”Hỡi người tình Văn Khoa

Bóng người trên hè phố

Lá đổ để đưa đường

Cho người tình Trưng Vương……”

Gần như năm nào có Đại Hội Trưng Vương tôi đều tham dự. Cách mấy năm trước vì mùa dịch COVID-19 nên trường tạm hoãn. Năm nay đi trên con đường trở về trường cũ, một cảm xúc thân yêu chợt tràn về. Con đường này năm xưa tụi mình tan trường về như bầy bướm trắng bay chập chờn trong nắng, trong gió. Hồi đó còn trẻ quá, chỉ có ráng lo học và nghịch ngợm trêu ghẹo nhau. Bây giờ thì mấy bạn lên chức bà hết rồi …

Tới trước cổng trường thật là tấp nập, đủ thời trang bốn mùa là đây. Chủ yếu là áo dài truyền thống màu xanh đậm, còn lại áo dài cách tân, quần tây áo sơ mi, áo đầm. Mấy bạn không mặc áo dài được vì vòng số 2…..Tôi cũng hiểu mặc áo dài cổ điển chi chít nút bấm, cái quần thì dài phủ gót. Đi đứng lơ mơ dễ ngã như chơi. Có lẽ vài năm sau mình cũng phải mặc áo dài cách tân, mình vải thun, chỉ tròng vô đầu là xong, khỏe re.

Các bạn chụp hình ở cổng trường thật náo nhiệt: chụp đơn, chụp đôi, chụp tập thể, kiểu gì cũng có. Cái hay của thời đại @ 4.0 là đây. Ai cũng cầm cái di động quơ qua quơ lại , một hồi cả đồng hình luôn. Ai cũng là photographer hết. Giới trẻ bây giờ tụi nó hơn tụi mình xa lắc xa lơ. Thời của tụi mình cái máy chụp hình mắc tiền, mà không dễ sử dụng, còn phải tráng phim, rửa hình. Bởi vậy tìm được tấm hình đen trắng hồi xưa mới thấy quí giá. Nhưng những người quanh tôi khi nghe tôi nói về những người bạn hồi học trung học cách hơn 50 năm về trước. Họ đều sửng sốt vì sao chúng ta có thể “kết dính” bao nhiêu năm như vậy? Tại sao chúng ta vẫn giữ liên lạc được, đó là điều ai cũng thắc mắc.

Phần văn nghệ của trường thật tiếc tôi không quay video để giữ lại. Tôi cho rằng ca nhạc, vũ điệu của các bạn rất hay, gần như là chuyên nghiệp. Có lẽ vì vậy mà chúng mình TV6370 không ai dám ra mặt hát hò gì hết vì sợ bị chê dở. Thôi làm khán giả xem là có niềm vui rồi. Có một cháu trai rất trẻ ( tên Hoài Đức?....) hát bài “Con đường tình ta đi”. Giọng hát hay tuyệt vời làm tôi cảm hứng lấy lời hát “lót” cho bài viết này. Có một cô hát bài Ô Mê Ly, nghe mê ly lắm vì cô cũng có vẻ hơi lớn tuổi, nhưng đẹp và làn hơi khỏe khoắn, tràn đầy năng lượng. Tôi không biết cô này là cựu nữ sinh hay khách mời?

Tham dự Đại Hội năm 2023 lần này, ban Pháp văn có mấy bạn: Diệu Hiền, Ngô Bảo Châu, Ngô Bảo Trâm, Cúc, Bình, Nhạn, Anh Tú, Thanh mặt trời, Dung nha sĩ. Ban Anh Văn có Kim Thanh, Loan, Tâm mini, Ngọc Lan, Thành Oanh, Liên Đoàn, Thanh gầy.

Năm tới sẽ có Đại Hội Trưng Vương nữa, hy vọng là thế. Mong các bạn chúng mình có mặt đông đủ nhe.

Mỗi năm có dịp đi lại con đường dẫn đến mái trường thân yêu thật bồi hồi cảm xúc. Con đường đưa ta về kỷ niệm hồi thời xa xưa. Xa lắm rồi tôi vẫn nhớ hoài con đường cũ…..

Ngô Oanh