Chuyện của Chi 3.

 Thảo ơi,

    Muốn nhớ nhiều  thì phải quên bớt đi. Đó là định luật. Tao toàn nhớ những
    chuyện vớ  vẩn. Viết cho vui vậy thôi.Chuyện tiếp nhé.

     

    Cuối năm lớp ba, tôi phải về Saigòn, vì bố đau nặng lắm. Trước khi ra đi,
    tôi chia tay với cụm hoa tím trước hiên nhà, chia tay với luống dâu nhỏ trồng
    sau vườn mà mới bắt đầu có hoa trắng. Một bức hình chụp mấy mẹ con đứng ngồi
    bên thềm, mẹ tôi bồng em út, mới được năm tháng tuổi. Hai người trong bức
    hình đó đã ra đi. Tháng bảy  bố tôi mất, tôi bị chuyển vào Saìgòn học
    trường tiểu học Bàn Cờ. Có lẽ vì kết quả đi muá và làm luận bị nhéo tai!!
    nên tôi bị học laị lớp ba, tôi chẳng hiểu vì sao? nhưng theo lơì mẹ tôi baỏ
    rằng lớp bốn hết chỗ rồi ,

    chỉ còn lớp ba!  vậy là tôi bị oan  uổng học đúp lớp ba.

      Tôi đi bộ từ nhà đến trường, băng qua đường  Nguyễn Thiện Thuật-
    đi qua khu phố chợ  Bàn Cờ.Trên đường đến trường, tôi đi qua hẻm nhà
    hoạ sĩ Thịnh Dell. Tước khi đến hẻm  để qua đường Cao Thắng , tôi đi
    qua nhà có cây mận sai um quả đỏ sọc hồng, trông rất đẹp mắt. Ngày nào tôi
    cũng chào cây mận đẹp.. Khi đến trường ,tôi bơ vơ đứng một mình vì chẳng có
    quen cô bạn nào cả..Học trò tiểu hoc mặc đồng phục quần đen áo trắng.Tôi
    không có đồng phục nên vẫn mặc những áo đầm trắng hồi học ở Dalat.

      Tôi học cô giáo tên là cô Kỳ Tâm.Dỉ nhiên là cô người miền Nam. Cô
    có một chiếc Velo Solex mà cô đem tận vào lớp học để sau bảng

    đen.Tôi nhớ có lần cô hỏi cả lớp: tại sao  cô thôn  nữ tát nước
    bên đàng, sao cô múc ánh trăng vàng đổ đi?? Tôi giơ tay trả lời ;Thưa cô,
    vì ảnh trăng chiếu vào giòng nước, nên cô thôn nữ đã múc  nước lẫn ánh
    trăng tưới lên ruộng đồng.!! Tôi được cô cho mười điểm. Có lần tôi được đổi
    chỗ ngồi cạnh hai em Trần thị Thu Hà và Nguyễn thị Nhã. Hai trò naỳ dốt
    toán trần ai, nên luôn luôn bắt tôi phải cho hai trò cọp dê . nếu không thì
    hai trò sẽ nghiến răng vào mà "cúi đầu" là cấu đùi tôi.Tôi đau và
    sợ bắt chết mà không dám méc cô.Sau khi cho cọp dê thì hai trò cho tôi năm
    cắc!! để ra về mua một lát bánh mì chan nước cá hộp (sao mà ngon thế?)

     Lớp bốn, tôi học cô giáo tên là Loan, cũng người Nam. Năm đó không hiểu

    sao tôi laị hoc giỏi. Toàn đứng nhât nhì. Ngồi bàn trên tôi có hai em
    Trương Thị Bạch Tuyết và Nguyễn Thu Mai.Nhà Thu Mai có tiệm sửa đồng hồ ở
    đường Phan Thanh Giản.

    Ngồi cạnh tôi là em Chu Thị Đoan Trang. Trang người Bùi Chu  Phát Diệm
    100/100 nói ngọng, nên lúc lên đọc bài ám đọc( học thuộc lòng):

       

    Nâu nâu mới trở về nàng

NLH

    Nòng em sung sướng nhẹ nhàng xiết bao

    Đàn chim trên ngọn cây cao

    Thấy em hát một bài chào níu no

    Có dăm em bé chăn bò

    Thâý em nà nạ tò mò đứng trông

    Em đưa mắt ngắm cảnh đồng

    Mấy con cò trắng bay tung nên giời

    Bướm vờn trên cỏ xanh tươi

    Gió đuà mấy chiếc ná rơi bên thềm

     Em nghe tiếng gọi quê hương

     Nòng em như có muôn đường tơ rung.

    Nửa năm học lớp bốn

    thì cô giáo Loan đi đẻ. Lũ chúng tôi phải chia nhau mười đứa một nhóm để
    vào các lớp bốn khác.Tôi ở trong nhóm có em Thanh Trúc.mặt đen xì ,tóc uốn
    quăn tít.Em xô lấn tôi hay lam gì thì tôi quên rồi ,mà em thụi vào mặt tôi
    môt cái chảy cả máu muĩ .Tôi ra sân rưả mặt, còn em Trúc thì bị phạt. Cuối
    năm lớp bốn, tôi được lãnh thưởng hạng mấy thì quên rồi, chỉ biết được nhiều
    sách vở và quyển truện " Ba chàng ngự lâm pháo thủ"

                                                  

Một thời yêu dấu đã qua .

Em đi vào một xóm nghèo
 Mong ước tìm lại những hương buồn  ngày trước
Cuả mái lá đẫm nắng vàng
Cuả tường tre thơm ngây dịu.



BXP

 Vị dưa xào phảng phất
 Mùi cá kho nồng nàn toả trong khói thổi cơm
Em mong muốn gặp
Tiếng trẻ con cười vô tư lự
Tiếng cụ già gọi cháu đầy vơi
Thôn xóm ơi
Em muốn đếm bước chân
Trên ngõ hẻm gập ghềnh
Lênh kênh từng hàng đá cuội
Thấp thoáng dậu thưa có vài chum nước nhỏ
Có những tình thương không biên giới
Và em đi vào hồn xóm nghèo của em...

Đó là bài thơ tôi viết cho nơi tôi  dọn đến, một căn nhà ở một cái xóm có tên hay ho hấp dẫn là "xóm chuồng bò"
Mẹ tôi đã phải hốt hụi non hụi già gì đó , và mua được . Nơi đây trước người ta nuôi bò nhiều lắm.Cái xóm đó nghèo ơi là nghèo. Hàng xóm cuả tôi toàn nhửng người bình dân lao động. Đầu xóm  là nhà của ông Phiêu bán Cà rem,rôì đến nhà ông thợ sưả giầy, cạnh nhà tôi là nhà bà Bình, bán gà và là người môi giới cho mẹ tôi mua căn nhà ấy.
Nhà em ngõ hẻm hang cùng
Lối chen chúc ngõ, số chồng lên nhau
Tìm em vưà khó vưà lâu...

Tranh NLH

Căn nhà tuy mái ngói, tường ván gỗ, nhưng không có máy nước,vẫn phải thuê người gánh . Căn nhà yêu dấu đó có điạ chỉ nhiều số tám :284/88/8.Mẹ tôi mua một cái chạn mới, tôi đã đứng xếp vào đó một chục quả xoài Thanh Ca vàng ửng. Tôi sắp chén đuã, nồi niêu . Tôi vẫn là chị nuôi và vẫn tập tành nấu nướng. Mẹ thằng Cò, nhà ở trước cửa, dạy tôi nâu canh cá trê vói xoài chua.Bà có chồng làm thày kí, sáng cắp ô đi tối cắp về!Mẹ thằng Cò còn rất trẻ khoảng chưa tới ba mươi mà đã ba đứa con mọn. Kế nhà thằng Cò là nhà ông Ấn Độ đông con: Hiếu Thảo Thuận Hoà Hiệp Lợi Lộc Thọ Phúc...Tôi chơi với Thuận, cô bé trạc tuổi tôi, có khuôn mặt hơi buồn. Bà mẹ cuả Thuận bán hàng quà ngay trước cửa :Miá- cóc-ổi- đậu phọng-bánh rê
treo tòng teng. Hai chị cuả Thuận là Hiếu và Thảo cũng khoảng mười ba mười bốn tuổi, mỗi em một khay bánh đội đầu đi bán rong, có hôm thì bánh mì chiên tôm, hôm thì khoai lang chuối luộc, hoặc mía ghim , thơm xẻ... Vì ở cạnh bến xe đò,nên hai chị em Hiếu Thào phải đi bán suốt ngaỳ...Kế nhà Ấn Độ là nhà chị Liên chị Phước, và bố mẹ là ông bà Hai.Ông Hai chạy xe ba gác. Bà Hai móm mém ăn trầu và có cái răng cưả lung lay. Bà day tôi nấu canh cà chua vói đậu hũ và tôm khô.Nhà cuối hẻm là nhà ông đổ rác. Họ mập mạp, có đưá con gai hay gánh nước đi qua nhà tôi. Anh nó tên Lượm, tôi thấy nó ăn chuối cả vỏ!!
Chuyện thảm thương nhất là bà Dậu ở bên trái nhà tôi, bà cũng bán cà rem cả ngày, bà có ba đứa con nhỏ,ba bốn năm tuổi, Thịnh Mậu và bé Nhung.Một buổi chiều tắm mưa bì bõm, cơn mưa thật to và thật lâu. Ba đứa trẻ bị thằng anh lớn(con riêng của bà Dậu)đã học lớp 9, gọi em về bắt phạt quỳvì tội tắm mưa.Nửa đêm, tôi nghe tiếng khóc naõ nùng của bà Dậu vì một trong những đưá bé đó sau khi tắm mưa lạnh không đựơc mặc đủ ấm, đã bị cảm lạnh và chết.Con bé Nhung mới lên ba tuổi.

Những đêm khuya trời đen thăm thẳm, tôi đứng trước hiên nhà bà Hai vì chỉ có chỗ đó là có một khoảng sân, nơi ông Hai để chiếc xe ba gác. Tôi nhìn lên những vì sao cô độc- đêm hun hút ngút ngàn-Tôi ước mình nhìn được dịnh mệnh tương lai cuả mình qua những vì sao đó, dầu sao tôi cũng còn may mắn, vì được chú tôi cho mỗi tháng một trăm để đóng tiền hỏc luyện thi vào lớp sáu.Tôi học trường Minh Hưng, ngay đầu cổng Cư Xá Đô Thành. Tôi học hai cô giáo tên là Nghiêm và Nghiên.CÔ Nghiên dạy toán rất cẩn thận,cô Nghiêm hơi mập hơn và dạy nhiều trò muá hát đóng kịch khi trường tổ chức đi cắm trại trong rừng cao su Phú Thọ. Được học tập và luyện toán hàng ngày, tôi bông trở nên giỏi!Toán động tử cùng chiều,nghịch chiều.. bình nước đổ

vaò bị giò rỉv. v.. Tôi làm nhanh thoăn thoắt . Lớp tôi có em Trương thị Bạch Cúc, Trần thị Kim Huê, Nguyễn Ngọc Lan, Trần thị Bích Liễu, Hoàng thị Xuân Chi, là các bạn gái, bạn trai có Huỳnh văn Phương, Trần văn Sanh, Nguyễn Đắc Bỉnh, Nguyễn văn Kiểm, Trần Cư (Phạm Hưũ Phước học rất giỏi). Năm đó tôi đi thi vào trường Trung Vương. Tôi nhớ mình ngồi bàn gần cuối,đằng sau có em Hoàng Xuân Chi. Lúc ra khỏi cổng trường tôi còn nhớ đã gặp mẹ của Lê kim Bảo, bà ngồi chờ đón con về!Lúc đó tôi mơí giật mình khi thấy chỉ có một mình đi thi, lủi thủi đón xe buss về nhà, chẳng có một người lớn nào dòm ngó. Nhưng nghĩ lại thấy dầu sao mình cũng còn được đi học, chưa bị đi bán khoai lang chuối luộc, bánh mì chiên tôm...Năm đó tôi đậu vào
truờng Trưng Vương hạng một trăm.Bà tôi thưởng cho tôi một quả mít thật to, theo yêu cầu cuả tôi, vì tôi nghĩ quả mít là quà to nhất rồi!!

Chuyện của Chi 2.

Năm tôi học lớp hai, cô giáo của tôi tên là cô Nhâm. Năm đó tôi được bầu làm
lớp phó. Tôi le lói lắm, tôi còn nhớ trò ma mãnh của tôi là cái cô bé ngồi
cùng bàn (bàn dài bốn đứa ngồi) bị đau ban, lúc đi học lại thì tóc nó rụng
hết. Thế mà lũ chúng tôi bảo hình như nó là con trai! Vì tụi tôi học trường
nữ tiểu học Đoàn Thị Điểm. Tôi liền tức tốc đến cạnh cô bé, kéo quần nó ra
xem (chưa xem thâý gì cả) thì nó đã tu lên khóc nức nở!

Năm tôi lên lớp ba, thì tôi học với cô Tĩnh, cô giáo trẻ mà giữ đòn vô cùng. Có lần tôi làm tập làm văn, tập đặt câu với các từ: Cơm, Gạo, Nếp ,Tẻ. Tôi ngu xuẩn đặt câu có hai từ (không chủ từ) ăn cơm, gạo nếp, gạo tẻ. Tôi bị cô giáo lừ lừ đi qua chỗ ngồi, dòm thâý tác phẩm kinh hoàng của tôi, bèn nhéo tai tôi một phát quay vặn veọ, đến độ tai tôi sắp rơi xuống đất. Lớp ba, tôi khoảng tám tuổi, tôi được chọn để múa vũ khúc mừng ngày quốc khánh ngày Hai mươi sáu tháng mười. Tôi rất thích , vì được ra sân, khỏi phải học! Đó là bài hát:

Quốc dân Việt mừng ngày quốc khánh

Quốc dân Việt mừng ngày vinh quang

Khắp thôn quê hân hoan, chốn đô thành rộn ràng, khắp nơi nơi vui sống bình
an.

Năm đó, mẹ tôi may cho tôi một váy đầm trắng, cắt các ngôi sao kim tuyến gắn
lên để cho tôi đi trình diễn. Năm đó, lớp trưởng của tôi là Xuân . Nó ăn hiếp tôi vô cùng.Nó bắt tôi cống cho nó các món ngon vật lạ, nếu tôi có. Khi đến trường, thì nó bắt tôi xách cặp vào lớp
cho nó. Mặt nó đen và choắt giống nữ cán bộ quản giáo!! Năm lớp ba , không biết taị sao lớp tôi laị có cả nam sinh học cùng! tôi nhớ có Nguyễn Thành Mau, Phạm văn Hiền,Trần văn Đức, nhà Đức có tiệm làm bánh kẹo, tiệm ở ngay dốc nhà thờ Tin Lành Đà Lạt. Có lần, sau khi vẽ quả cam(mỗi trò đem đi một quả) thằng Thành Mau dám bỏ quả cam vào áo, còn bỏ lên trên một trái tầm ruột làm cái nấm vú! Sáng kiến tuyệt hảo chưa?!

Lớp ba tôi ngồi cạnh em Đặng Hồng Mai. Mặt em dữ tợn lắm. Em dám tặng cho
tôi hai con chấy kềnh lên đầu! Báo hại tôi về bị mẹ tôi đè ra bắt chấy, và
phải chữa chấy cả tuần lễ may chưa bị cạo trọc.

Có bận Trời mưa lướt thướt, tôi và em Tường Vân cạnh nhà, đi bộ đến trường,
dọc đường lên dốc Duy Tân thì đến trường Đoàn Thị Điểm ! Hai đứa lượm được
một cây cải bắp thảo , mà cứ đứng giữa đường phân vân không biết nên đem về
nhà hay đem vào lớp. Về nhà thì xa, mà vào lớp thì sợ cô mắng. Thế là lại bỏ
cây cải xuống rãnh nước mưa cho trôi đi...

Chuyện của Chi 1.

Hè năm lớp Bốn . Tôi được mẹ
    cho đi học hè ở một lớp dạy thêm, Hình như ở đường Trần Quý Cáp ,thuộc quận
    Ba. Mỗi sáng, trước khi vào lớp , tôi thường theo mấy ông phu xe xich lô,
    ăn điểm tâm bằng cơm tấm bì chả, rồi vào phòng đọc sách công cộng gần đó mà
    đọc báo. Tôi đọc hết các truyện ở trong báo, SaìGòn Mới- Tiếng Chuông- Ngôn
    Luận... Nào là  Bàn Tay Maú. Đảng móng tay xanh. Máu rơi ngoài nghiã
    điạ- Bơ Vơ- Tư Lành vào dân vệ- Chuá đaỏ Mai Sơn. Chuyện Ông Kí Cóp- Bé
    Ngôn Bé Luận cuả hoạ sĩ Văn Hiếu.Năm lớp bốn, tôi có cô bạn cùng trường mà
    lại ở gần  xóm, tên là Lê Kim Bảo, Tôi hay sang nhà Bảo đọc báo Tuổi
    Xanh. Tôi rất

    thich căn nhà cuả Bảo có dàn hoa Tím, nhà

    sach sẽ như lau như ly. Lúc đó tôi cũng hơi chạnh lòng nghĩ đến thân phận mồ
    côi và nhà nghèo, tôi nhớ ông bố cuả Baỏ rất vui tính, ông đặt tên tôi là Tức
    Lý. Vì tôi hay hỏi và lý sự với ông. Hình như Bảo học P1 hay P2 gì đó.Năm lớp
    nhất, tôi mười một tuổi. Mẹ tôi dọn ra khỏi nhà ông bà nội.

    Đó là một căn gác, trước cưả một bệnh viện cuả thành phố. Nhà tôi ở trên
    gác, còn dươí nhà thì chủ nhà mở tiệm tạp hoá, bán các thứ cần dùng cho những
    người đi nuôi bệnh. Sau khi ra khỏi nhà ông bà nội- Tôi đứa trẻ mười môt mười
    hai tuổi đầu, phải đảm đương việc nội trợ. Tôi được Hoa- con gái ông bà chủ
    nhà hướng dẫn tôi đi chợ. Cô bé trạc tuổi tôi, tóc dài kẹp lại ở đằng sau,
    ngươì mảnh khảnh, ăn mặc giản dị- ở nhà còn phải bế em! Hoa là chị lớn nhất
    nên phải đi chợ nấu ăn là phải, nhưng tôi còn có một mợ chị , ngồi lù lù ở
    nhà, sai tôi đủ thứ... Năm đó lẽ ra phải rèn luyện cho tôi thi vào lớp sáu,
    đằng này dùng hết thì giờ quý báu để bắt tôi đi chợ nấu ăn. Buổi sáng hôm ấy,

    hai đứa bé gái cắp hai cái

    rổ để đi chợ. Tôi được giao cho mười đồng (năm 1962) Cái Hoa dẫn tôi đến
    hàng thịt bò, Hoa baỏ : thít có cục xương kia là để nấu soup, Hoa chỉ tôi
    mua năm đồng thịt xào, còn lại mua dưa muối sẵn, cà chua và xà lách cùng
    hành ngò. Tôi tự làm món dưa xào(đầu tiên trong cuộc đời nội trợ ), thịt
    bbò đâu có biết thái mỏng, dầy cui. Tôi làm một điã dưa xào, rau xà lach,
    diểm vài cọng ngò. Tôi nấu cơm bằng bếp dầu hôi. Và tôi hí hửng ngồi chờ mẹ
    tôi đi làm buổi trưa về ăn cơm. Thấy tôi "có tài nấu nướng" bất đắc
    dĩ, mẹ tôi giao nhiệm vụ cho tôi làm chị nuôi.Gần nhà tôi có nhà Hùng, Hiếu,
    và một lũ anh em trai gái. Anh cuả Hùng tên là Hồng đang học Y khoa. Nhà
    Hùng có tiêm vẽ quảng cáo. Mẹ thằng Hùng ốm yếu xanh xao vì đẻ nhiều và con

    mọn. Thằng Hùng giữ việc hoả đầu quân như tôi nên thỉnh thỏang qua nhà tôi
    chơi, nó thường lên mặt thầy dùi dạy tôi cách nấu ăn.

    Tôi phải tính từng đồng trong số tiền còm đi chợ cho cả nhà. Mỗi ngày chỉ
    có mười đồng cho một gia đình Mẹ góa với năm con

    Thuyền nghèo lái yếu trong giông tố

    Đói rách đè lên sáu mảnh hồn..

    Tôi vẫn học trường Bàn Cờ và di bộ đến trường.Bà giáo dạy tôi lớp năm tên
    là bà Ngạc Thị Thọ. Ngồi bên cạnh tôi là em Bùi Hương Duyên. Duyên đẹp dễ sợ,
    da trắng, tóc quăn tự nhiên, răng nhỏ và đều, cười rất xinh, nhưng Duyên
    hay khóc, vì ngaỳ naò vào lớp Duyên cũng kể với tôi là bố mẹ đánh nhau,
    Duyên phải bồng em chạy trốn...Duyên rất giỏi toán, về sau theo học MGP ở
    dai hoc Khoa Học. Nhưng Duyên làm văn rất dở! mõi khi làm luận xong, Duyên
    phải nhờ tôi đọc lại và thêm các dâú chấm , phết cho Duyên. Tôi nhớ là đã
    sưả bài tả ông thợ hớt tóc! Từ mở bài đến kết luận Bùi Hương Duyên chẳng có
    lấy một dấu chấm phết nào cả! Kết quả cuả một năm làm chị nuôi bất đắc dĩ,
    Tôi đã đâu cành mềm vaò lớp saú.

    :