Tai biến Mạch Máu Não-Bác sĩ Trần Đình Hoàng

Vấn Đề Sức Khỏe Không Nên Bỏ Qua : Phần 2 - Tai biến Mạch Máu Não

Hỏi: Tai Biến Mạch Máu Não (TBMMN) là bệnh gì?
Đáp: TBMMN tiếng Anh gọi là stroke hay cerebrovascular accident (CVA) xảy ra lúc mạch máu đem dưỡng khí và chất dinh dưỡng đến nuôi não bị vỡ ra hay nghẽn lại. Lúc não thiếu máu như vậy, dưỡng khí sẽ bị thiếu và tế bào não sẽ chết đi.





Hỏi: Bệnh TBMMN có thường xảy ra không?
Đáp: Hàng năm tại Hoa Kỳ có khoảng 730,000 trường hợp mới của bệnh TBMMN. Theo thống kê năm 2000 ở Úc, mỗi năm có 12,000 người chết vì bệnh TBMMN so với 24,000 người chết vì bệnh tim. Càng lớn tuổi càng dễ bị TBMMN. Trên thế giới từ thập niên 70s, số tử vong do TBMMN giảm xuống còn 7% mỗi năm nhờ sự hữu hiệu của việc điều trị bệnh cao huyết áp.


Hỏi: Có dễ bị TBMMN lần thứ hai không?
Đáp: Rất dễ bị TBMMN lần thứ hai. Trong vòng 5 năm kể từ lần bị đầu tiên có từ 1/3 đến Ỏ số người sống sót sẽ bị TBMMN lần thứ hai. Có nghĩa là 34% đến 50% (hay 1 trong 2 hay 3 người sẽ bị TBMMN lần thứ hai).


Hỏi: Bệnh TBMMN được phân loại như thế nào?
Đáp: Bệnh TBMMN đuợc chia thành nhiều loại chính dựa trên sự hư hại của mạch máu: mạch máu bị nghẽn hay mạch bị vỡ làm chảy máu trong đầu. Vì mỗi loại TBMMN có cách điều trị khác nhau cho nên các BS cần định bệnh sớm và xác định loại nào và nơi hư hại một cách chính xác. Loại nghẽn mạch máu gây ra sự thiếu máu đến não (tiếng Anh gọi là ischemic stroke) có thể do máu đông tại chỗ "thrombotic stroke" hay bị nghẽn vì cục máu chuyển đi từ nơi khác trong thân thể "embolic stroke" :
53% TBMMN thuộc loại thrombotic stroke
31% thuộc loại embolic stroke
13% do chảy máu trong sọ
6% do chảy máu dưới màng nhện trong vỏ não.





Hỏi: Có bệnh nào gây ra chảy máu trong TBMMN?
Đáp: Mạch máu bị vỡ làm cho thiếu máu ở vùng não sau nơi vỡ và các tế bào não bị chết đi. Ngoài ra, máu chảy ra đông lại thành cục có thể đẩy lệch các cơ cấu của não và làm hư hại các chức năng của não bộ. Có 2 loại chảy máu trong đầu: một là chảy máu dưới màng nhện; hai là chảy máu trong sọ. Loại chảy máu dưới màng nhện có thể do bệnh mạch lựu (nở động mạch- aneurysm) hay do tật động tĩnh mạch bẩm sinh - arteriovenous malformations (AVM).


Hỏi: Xin mô tả các triệu chứng báo hiệu bệnh TBMMN
Đáp: BS của quí vị có thể tìm thấy các dấu hiệu cho thấy quí vị dễ bị TBMMN. Quí vị cũng có thể được báo hiệu bởi các triệu chứng của bệnh TBMMN như sau:
1. tự nhiên thấy yếu, tê rần hay liệt tay chân hay mặt nhất là nếu bị một phiá của thân thể
2. mất khả năng nói hay khó nói hay không hiểu ngôn ngữ
3. đột nhiên mất thị giác nhất là ở một mắt.
4. đột nhiên nhức đầu dữ dội không có nguyên nhân
5. đột nhiên chóng mặt, mất thăng bằng.





Hỏi: Thế nào là cơn thiếu máu tạm thời (TIA: transient ischemic attack)?
Đáp: Khoảng 1/3 các trường hợp TBMMN được báo hiệu trước bằng cơn thiếu máu tạm thời, tiếng Anh gọi tắt là TIA (Transient Ischemic Attack). TIA có thể xảy ra trước TBMMN vài ngày, vài tuần hay vài tháng. TIA xảy ra do sự tạm thời ngưng cung cấp máu lên não. Triệu chứng thường ngắn hạn từ vài phút đến vài giờ. Chẳng hạn quí vị đột nhiên thấy yếu tay hay yếu chân rồi tự nhiên triệu chứng biến mất. Đó là triệu chứng báo hiệu quan trọng, quí vị phải đi khám BS ngay.


Hỏi: Có liên hệ gì giữa thuốc ngừa thai và bệnh TBMMN?
Đáp: Thuốc ngừa thai đặc biệt là loại chứa nhiều estrogen làm tăng gia hiểm nguy đông máu có thể gây ra bệnh TBMMN, nhất là ở phụ nữ trên 30 tuổi.


Hỏi: Các yếu tố gây bệnh TBMMN?
Đáp: Có nhiều yếu tố gây hiểm nguy của bệnh TBMMN như: tuổi tác, tính phái, sắc dân và bệnh sử gia đình.
Càng lớn tuổi càng dễ bị TBMMN; 2/3 các trường hợp xảy ra ở người trên 65 tuổi. Bệnh TBMMN xảy ra ở đàn ông 25% nhiều hơn đàn bà. Người Mỹ da đen bị TBMMN nhiều hơn người da trắng.
Ngoài ra cũng có nhiều yếu tố có thể thay đổi được trong việc gây bệnh TBMMN như chữa trị bệnh cao huyết áp, bệnh tiểu đường, không hút thuốc lá, giữ cho người không quá mập, tăng gia thể dục thể thao, ăn uống điều độ, giảm cholesterol hay tránh thuốc ngừa thai ở phụ nữ dễ bị đông máu.


Hỏi: Các phương pháp mới để định bệnh TBMMN?
Đáp: Trong bệnh TBMMN, định bệnh sớm và chính xác rất quan trọng. Các phương cách định bệnh hiện đại sau đây được dùng để định bệnh TBMMN:
1. hình cắt lát CT scan là phương cách đầu tiên cho người bệnh ở phòng cấp cứu. CT scan giúp phân biệt nhanh chóng loại TBMMN do nghẽn mạch hay do chảy máu.
2. Hình MRI giúp xác định chính xác vị trí hư hại trong bệnh TBMMN. Hình rất bén nhậy cho nên thường dùng trong các bệnh TBMMN do các mạch nhỏ
3. MRA, để tìm xem nơi chảy máu và phân loại
4. Transcranial Dopler
5. Carotid Duplex Scanning để xem động mạch ở cổ có bị nghẽn không
6. Xenon CT scan dùng để đo lưu lượng máu trong não
7. Radionuclide SPECT Scanning dùng chất phóng xạ để đo lưu lượng máu trong não.
8. Hình chụp mạch máu não có thể cho biết tình trạng của các mạch máu não.


Bác sĩ Trần Đình Hoàng

H.PHúc sưu tầm

Thăm viếng GS Phạm T Diệu Linh lần cuối

Các bạn mến, 

Yến, Nga, Hoài xin thay mặt các bạn đã đến thăm viếng lần cuối & gửi lời chia buồn của TV 63-70 đến gia đình Cô Diệu Linh. Chúng ta sẽ tiếp tục cầu nguyện cho hương linh của Cô Quảng Nhẫn Phạm T Diệu Linh sớm được an vui nơi Cõi Phật.

Trong hình chị ngoài cùng bên trái là chị Nhung, chị ruột của Yến. Kế là Hoài, em họ của Yến.




Gửi đến các bạn,
Nga Phạm

Hình ngày Thánh Lễ cho bạn Minh, June 20th, 2022

Các bạn thân mến,

Nga gửi đến các bạn TV 63-70 hình chụp trong Nhà Thờ Maria Goretti sau Thánh Lễ cầu nguyện cho linh hồn Maria Goretti Mai Thị Minh. Anh xã LP đón Lan Phương về sớm nên LP không có trong hình chụp các bạn à.

N cảm nhận được Thánh Maria Goretti đã phù trợ Minh vì Nhà Thờ sửa gần xong đúng vào tuần lễ xin cho Minh nên Thánh Lễ đã được bắt đầu dâng lại bên trong Nhà Thờ.

Còn không thì Thánh Lễ được dâng ở Nhà Nguyện bên ngoài mới dựng sau này vì COVID-19 chỉ có mái, trống tứ phía mà hôm đó nóng lắm các bạn à đến cả 100 F, rất oi bức. Khi N bắt đầu lái xe đến Nhà Thờ thấy nhiệt độ xe chỉ 103 F.
Giống như 1 điềm tốt Minh được làm trong Nhà Thờ mới sửa, sạch sẽ, đẹp đẽ, có rất rất nhiều bông hoa trưng bày xinh đẹp,có máy điều hoà không khí nên rất dễ chịu làm N cảm nhận Minh đã được an vui trên Thiên Đàng cùng với Thiên Chúa, Mẹ Maria, Thánh Maria Goretti, các Thánh cùng các Thiên Thần.
Bravo Mỹ Lan đã cho ý kiến thật tuyệt vời chọn Nhà Thờ Maria Goretti tên Thánh của Minh rất là ý nghĩa để các bạn cùng nhau đến tham dự Thánh Lễ & cầu nguyện cho Minh.

Sau Thánh Lễ cũng đã chiều tối, rủ nhau đi ăn để tiễn MT. Bất ngờ cuối cùng MT dành đãi các bạn, cảm ơn tâm tình hậu hĩ của MT nhiều lắm.

Cảm ơn các bạn,
Nga Phạm

NGƯỜI HÙNG THẦM LẶNG

 

Bí mật giấu kín suốt 50 năm của người đàn ông được Google vinh danh: Hy sinh đáng nể, tới lúc bị vợ phát hiện mới gây ngỡ ngàng.

Trong thế giới có rất nhiều kiểu người, với đủ kiểu tính cách khác nhau. Có người thẳng thắn, bộc trực, có người nhút nhát, sống nội tâm. Có người đặt quyền lợi của bản thân lên hàng đầu, nhưng cũng có người sẵn sàng hi sinh vì quyền lợi của người khác. Người đàn ông trong câu chuyện có thật sau đây là một minh chứng điển hình để chứng tỏ rằng, luôn có những lòng tốt vượt ngoài tầm tưởng tượng của bạn.

Năm 1988, trong một hội trường sự kiện của đài truyền hình thông tấn nước Anh, một ông lão 79 tuổi được mời tham gia một chương trình cùng với vợ mình. Ông bình tĩnh ngồi ở hàng ghế đầu tiên của khán phòng, gương mặt hiện vẻ hiền hòa, an tĩnh.

Đột nhiên, ngay giữa chương trình, tất cả khán giả xung quanh như nhận được tín hiệu nào đó, họ đồng loạt đứng dậy, cùng nhìn về phía ông và mỉm cười đầy cảm kích. Không ai nói gì nhưng dường như còn có người lặng lẽ rơi nước mắt.

Ông lão ngạc nhiên quay đầu lại trong khi chưa hiểu chuyện gì đang xảy ra. Sau vài phút im lặng, một tràng pháo tay nổ ra như sấm giữa hội trường.

Hóa ra, bản thân ông lão đã che giấu một bí mật lớn. Điều này được ông giữ kín trong suốt 50 năm mà không một ai hay biết.

Ông tên là Nicholas Winton. Năm 1938, khi còn là một thanh niên trẻ đầy nhiệt huyết, ông mới 29 tuổi và làm việc tại Praha, ở Czech. Đó là giai đoạn mà chiến tranh thế giới đang có nguy cơ lan rộng và ảnh hưởng khắp châu Âu, nhất là Czech.

Ông Nicholas nhận ra những khó khăn và nguy hiểm mà con người đang sinh sống ở Praha có thể sẽ phải đối mặt. Những đứa trẻ Do Thái sẽ là nạn nhân chịu nhiều thương tổn nhất nếu phải gánh chịu hậu quả chiến tranh.

Ông Nicholas nhận thấy mình không để khoanh tay đứng nhìn tình cảnh ấy diễn ra. Ông đã dùng toàn bộ những gì mình có trong tay để lập kế hoạch giải cứu khổng lồ cho những đứa trẻ tại đây. Theo dự định của ông, chúng sẽ được âm thầm đưa tới Anh một cách an toàn.

Hoạt động nguy hiểm đòi hỏi ông Nicholas Winton và những người tham gia phải bỏ rất nhiều công sức chuẩn bị. Họ lên kế hoạch quyên góp tiền, tìm gia đình hoặc một địa chỉ uy tín nào đó tiếp nhận những đứa trẻ. Thậm chí phải tạo dựng các mối quan hệ và tài liệu giả mạo để mọi chuyện trót lọt.

Vào tháng 3 năm sau, những chuyến xe lửa rời Praha đã đưa theo tổng cộng 669 đứa trẻ tới một miền đất mới. Đó là nơi mà chúng được lớn lên, trưởng thành và sinh sống trong môi trường an toàn.

Trong gần 50 năm sau đó, không một ai biết về những gì mà ông Nicholas đã trao đi, cho dù đó là vợ ông. Mãi đến năm 1988, trong một lần dọn dẹp kho cũ, bà mới vô tình phát hiện ra những tài liệu, thư từ liên quan tới công cuộc giải cứu táo bạo này.

Theo thông tin được hé lộ, bà tìm ra một phần danh sách của những người được giải cứu thuở đó. Cùng với chương trình That’s Life của Anh, họ tổ chức một cuộc đoàn tụ đầy cảm động cho ông Nicholas và những đứa trẻ năm xưa.

Khi MC chậm rãi dẫn dắt về câu chuyện cũ, cô bỗng nhiên hướng đến toàn thể khán giả và cao giọng nói: “Xin hỏi, ở đây có ai đã từng là đứa trẻ được ông Nicholas Winton cứu hay không?”

Cả hội trường đều đứng lên trong sự ngỡ ngàng của ông cụ. Hóa ra, những đứa trẻ hồn nhiên, ngây ngô của ngày ấy đều đã ngoài 50, rất nhiều người cũng đã bạc trắng đầu. Nhưng niềm biết ơn dành cho ông Nicholas Winton thì chưa bao giờ vơi bớt.

Trong số hơn 600 đứa trẻ, có những người đã trở thành chính trị gia, nhà toán học, nhà di truyền học trẻ em, giáo sĩ trưởng. Cũng có người làm nhà thơ, nhà làm phim, nhà báo, tác giả...

Ngoài ra, còn có hơn 370 trẻ em chưa bao giờ được nhận dạng. Có thể đến tận bây giờ, họ vẫn không biết mình đã được giải cứu như thế nào, ân nhân của mình là ai. Nhưng nhìn chung, tất cả đều đã có một cuộc sống riêng, được tự lựa chọn cách thức trưởng thành và khôn lớn mà không bị chiến tranh ảnh hưởng.

Sau khi câu chuyện được hé lộ, cả thế giới đều nghẹn ngào trước hành động nhân nghĩa của ông.

Năm 2003, ông được Nữ hoàng Anh Elizabeth II phong tước hiệp sĩ vì "những phụng sự cho nhân loại.

Tổng thống Cộng hòa Czech Milos Zeman đã đích thân trao tặng cho ông Nicholas Winton chiếc huân chương cao nhất của đất nước này vào ngày 28-10-2014. Đó chính là Huân chương Sư tử trắng danh giá.

Tại các nhà ga của nước Anh và Czech, những bức tượng về Winton được dựng lên để ghi nhớ những cống hiến vĩ đại của ông. Chúng nằm ở Cửa số 1 của nhà ga Praha hlavní nádraží ở Praha, Nhà ga Liverpool Street ở London và Nhà ga Maidenhead tại Anh.

Khi ông qua đời, rất nhiều người thể hiện niềm tiếc thương vô hạn. Một khu vườn tưởng niệm được bà Theresa May, thủ tướng Anh lúc bấy giờ, mở ra tại công viên Maidenhead Oaken Grove.

Ngày 19/5/2020, Google Doodle đã vinh danh người đàn ông ấy nhân kỷ niệm ngày sinh nhật lần thứ 111 của Nicholas Winton.

( coppy fb Lê Vi )

Nguyễn Hiền chuyển

NƯỚC MẮM CỦA RIÊNG TÔI. ●Bruce Weigl

 NƯỚC MẮM CỦA RIÊNG TÔI.

●Bruce Weigl

Giáo sư Bruce Weigl được biết đến như một hiện tượng của thi ca Mỹ . Sinh ngày 27-1-1949 tại Lorain , Ohio , ông từng tham chiến ở chiến trường Quảng Trị từ năm 1967 đến 1968 và đã chứng kiến những sự thật kinh hoàng của cuộc chiến tranh Việt Nam .

Trở về sau cuộc chiến , ông tìm đến văn chương như một sự cứu rỗi linh hồn . Sau tập thơ đầu tay Một mối tình (1979) , ông là tác giả của 13 tập thơ riêng và quyển hồi ký nổi tiếng mang tên Vòng tròn của Hạnh . Giáo sư Bruce Weigi nguyên là chủ tịch Chương trình viết văn quốc gia , chủ tịch hội đồng thẩm định thơ của giải thưởng Văn học quốc gia Mỹ . Ông đã nhận được nhiều giải thưởng văn học . Tập thơ Bài hát bom na-pan viết về chiến tranh Việt Nam của ông đã được đề cử cho giải thưởng Pulitzer .

Nước mắm của riêng tôi là một trong những câu chuyện có thật mà ông viết riêng cho tập sách Khi mưa thôi nã đạn 

Tôi ngửi thấy mùi nước mắm lần đầu tiên trong lúc tên lửa và đạn cối pháo kích dữ dội tại một nơi chúng tôi đặt tên là Trại Evans , một căn cứ của lữ đoàn kỵ binh bay số 1 , trong chiến tranh của Mỹ ở Việt Nam , cách Huế 35 km về phía bắc theo quốc lộ số 1 .

Đối diện với hầm trú ẩn của chúng tôi - cái hầm đã cứu mạng chúng tôi rất nhiều lần -là một chiếc lều và hầm trú ẩn của những người lính Việt Nam Cộng Hoà . Lúc đó chúng tôi đã bị hai quả tên lửa 122 li nổ rất gần , một mảnh tên lửa đã xé toang chiếc lều ngủ của những người lính Việt Nam Cộng Hoà dù lúc đó họ thoát chết vì đã kịp ẩn náu dưới hầm sau đợt pháo kích , tôi và một số đồng đội bước khoảng năm mươi mét để quan sát mảnh tên lửa đã xé rách chiếc lều .

Khi cách lều chừng mười lăm mét , chúng tôi bị choáng váng bởi một mùi nồng nặc hơn tất cả các loại mùi mà tôi đã từng tiếp xúc . Lúc đó tôi nghĩ phải có một người hoặc con thú to lớn nào đó đã chết và thối rữa gần đó . Tôi không kìm nén được cơn ho dữ dội , cơn ho đã khiến tôi phải hít thở rất sâu và điều đó làm tôi mắc nghẹn , tiếp tục ho không thể kiềm chế .

Tôi di chuyển càng nhanh càng tốt xa khỏi cái lều đã bị tên lửa đánh trúng , nơi những người lính Việt Nam Cộng Hoà đã trữ một lu nước mắm trên dưới 80 lít , một thứ không thể thiếu trong bữa ăn của người Việt . Sau đó tôi mới biết điều này và biết rằng lu nước mắm đậm đặc đó bị mảnh tên lửa bắn vỡ . Nước mắm tràn vào lều , chảy xuống chiế mương nhỏ gần đó .

Nhưng có điều gì trong cái mùi nồng nặc đó làm tôi thích thú và nó lưu lại trong tôi . Một đôi lần ở trại căn cứ trên quốc lộ số 1 , nơi chiến trường đầy bom và lửa đạn , hoặc ở bãi đậu máy bay gần đó , tôi đã ăn cùng những người lính Việt Nam Cộng Hoà - những người đã vui vẻ cho tôi nhập cuộc . Tôi rất biết ơn họ vì tôi ghét cay ghét đắng lương khô được cung cấp cho lính Mỹ . Có một lần trong những bữa ăn chung đó , tôi hỏi họ về nước mắm . Họ rất vui khi tôi đề cập đến nó - lúc này tôi đã biết đôi chút về tính cách của người Việt - và họ nhanh nhảu rót ra một ít , chan lên một chén cơm trắng nhỏ và đưa cho tôi . Thật là ngon : một sự phối hợp tuyệt vời giữa sự đậm đà và ngọt ngào , và sự trù phú của một dòng sông chảy về bóng tối nơi thời gian chiếm hữu .

Kể từ lúc đó tôi ăn với nước mắm bất cứ khi nào có thể ở chiến trường Việt Nam , nhưng cơ hội đó không nhiều .Dĩ nhiên nước mắm không nằm trong khẩu phần lương khô hoặc trong những bữa ăn được chuẩn bị cho lính Mỹ nơi căn cứ trại . Nhưng tôi luôn giữ hương vị của nó trong tâm trí tôi và chỉ cần nghĩ về nước mắm là tôi đã ứa nước bọt . Tôi tìm hiểu nhiều hơn về nước mắm : nước mắm dùng làm nước chấm , dùng nấu ăn để thêm hương vị và thay cho muối . Trong chiến tranh , một số người Việt thậm chí còn uống nước mắm để giữ cho thân thể họ ấm áp , đặc biệt là khi họ phải ngâm mình xuống nước trong thời gian dài . Với cái mùi đặc biệt của nước mắm , nó cũng giúp mồi hoặc bẫy thú lợi hại hơn . Và nước mắm làm cho tất cả những thứ bạn ăn ngon hơn .

Khi rời chiến trường Việt Nam , tôi nghĩ rằng tôi sẽ không bao giờ quay trở lại . Tôi mang theo rất ít văn hoá Việt về cùng , lý do chính là bởi nền văn hoá đó đã bị ngăn cách với chúng tôi . Tôi biết rằng nó đã bị biệt lập với chúng tôi vì nó là một nền văn hoá lâu đời , giàu có . Nó bị ngăn cách với chúng tôi để chúng tôi không thể nhìn thấy con người Việt Nam như những con người thật , nhất là những con người đang chiến đấu cho miền Bắc , chống lại chúng tôi ở chiến tuyến bên kia , để chúng tôi cảm thấy dễ dàng hơn khi giết họ . Tôi không mang nhiều văn hoá Việt theo về cùng tôi sau chiến tranh , nhưng tôi mang theo tình yêu về một đất nước xanh như thiên đàng , nơi mà những con người tôi gặp luôn luôn tỏ ra tốt bụng và rộng lượng . Tôi cũng đem theo về một balô đầy những nỗi buồn sâu thẳm , một sự trống vắng niềm tin đối với chính phủ của mình . Và tôi đem theo một sự nghiện ngập đối với nước mắm .

Ở Lorain , Ohio , một thị xã có nhiều xưởng chế biến sắt nơi tôi sinh ra và lớn lên , không thể nào tìm thấy nước mắm vào tháng 12 năm 1968 . Tôi cũng không thể tìm thấy nước mắm ở Cleveland , không có một nhà hàng , cửa hiệu hoặc chợ bán đồ ăn Việt Nam nào . Lúc đó chưa có một người Việt nào sống ở khu vực xung quanh . Sau khi rời chiến trường , trở về quê hương , tôi thường nhìn đăm đắm qua cửa sổ căn nhà cha tôi , quan sát tuyết phủ đầy những khoảng sân để biết rằng không có ai đang trốn sau bụi cây để tìm cách giết tôi .

Tôi cảm thấy an toàn nhưng tôi cũng thấy rất nhớ Việt Nam . Nhưng tôi không thể bày tỏ nỗi nhớ đó với những cựu binh khác và với cả gia đình của mình . Nếu biết , họ sẽ nghĩ rằng có điều gì không ổn với tôi và chiến tranh đã làm tôi mất trí . Vì thế tôi giữ nỗi nhớ đó cho riêng mình . Sau đó thời gian trôi đi như những mảnh vụn trên sông , tôi bị lạc vào cơn mộng tưởng không thể gọi tên . Tôi không là con người của một năm về trước , tôi đã bỏ lại một phần hồn vía của mình ở Việt Nam .

Khi mùa xuân tới , tôi làm một việc mà tôi luôn làm trong mỗi mùa xuân : câu những con cá hồi to đã nảy nở sinh sôi nơi những con sông , dòng suối gần nhà . Sau một ngày may mắn , tôi đem về ba con cá to , mỗi con nặng khoảng hai đến ba cân . Khi làm vảy chúng sau gara ôtô của cha tôi , tôi ngửi thấy mùi cá . Lúc đó tôi nhớ về cuộc trò chuyện với một người lính Việt Nam Cộng Hoà . Chúng tôi đã nói về nước mắm , về việc nó là gia vị quan trọng và đặc biệt nhất trong nghệ thuật ẩm thực của người Việt Nam , rằng nó có sức mạnh huyền bí để biến đổi hương vị của những loại thức ăn khác nhau , theo những cách khác nhau và về cách làm nước mắm .

Cuối câu chuyện , anh ta cho tôi biết cách làm nước mắm tại nhà . Tôi đã quên câu chuyện này cho đến khi tôi làm vảy cá vào mùa xuân mà tôi trở về nhà và bỏ lại rất nhiều trí nhớ của tôi nơi chiến trường xưa . Tôi nhớ anh ấy đã bảo tôi rằng chỉ cần mổ bụng , mổ ruột , xẻ đôi con cá , ướp muối và trải chúng trên những chiếc que xếp sẵn , sau đó cứ chờ chúng rã xuống chiếc nồi bên dưới . Anh ấy nói rằng khi mà chúng đã rã hết ra , tôi sẽ nấu chúng với lửa nhỏ cho đến khi chúng thật nhừ và quánh đặc thành một chất lỏng tuyệt đẹp . Ý nghĩ về nước mắm nơi căn lều của những người lính Việt Nam Cộng Hoà tại trại Evans đưa tôi trở về Việt Nam , và mùi nước mắm rất nặng thật sự đã trở thành mùi của một đất nước .

Vì thế tôi quyết định mà không cần suy nghĩ nhiều là mình sẽ tự làm nước mắm . Tôi ra cửa hàng vật liệu tìm mua dây thép và đinh . Dùng những thanh gỗ thừa trong gara ôtô của cha tôi , tôi dựng một giàn phơi nhỏ . Tôi lấy một chiếc chảo từ bếp của mẹ tôi , dùng gạch kê nó dưới giàn phơi để đón lấy chất lỏng từ những con cá đang rữa ra .

Tôi biết rằng tôi phải chờ chúng rữa , vì thế tôi vào nhà và quên mất nước mắm của riêng tôi đang lên men đằng sau gara ôtô của cha tôi tại thị xã Lorain , Ohio , cách cuộc chiến vẫn đang ác liệt mười hai nghìn dặm . Tôi quên như tôi đã để quên phần lớn trí nhớ của mình tại cuộc chiến ấy . Tôi quên cho đến một buổi tối , tôi đang ngồi trong nhà của cha tôi nhìn ra cửa sổ . Tôi không nhớ tôi đã nghĩ gì , nhưng tôi nhớ rằng lúc đó tôi đã loay hoay tìm lối đi cho mình .

Tôi biết rằng chiến tranh đã ăn vào tôi và bám riết , không buông tha tôi . Ngồi trong ngôi nhà của cha , tôi nghe có sự náo động bên ngoài và bước sát đến cửa sổ , nhìn ra ngoài và thấy nửa tá xe cảnh sát đang đỗ bên đường và những khoảng sân ngập xanh màu áo cảnh sát . Tôi đi ra ngoài và nhập vào đám đông nơi hàng xóm của tôi đang tụ tập . Tôi hỏi người cảnh sát thường tuần tra quanh khu vực tôi sống rằng điều gì đang xảy ra vậy .

“Có người báo với chúng tôi có một xác chết ở một trong những căn nhà này" - anh ta nói .

“Tại sao họ nghĩ thế ?" - tôi hỏi .

“Chúa ơi - anh ta thốt lên - Vì cái mùi nồng nặc này . Anh không ngửi thấy nó sao ?"

Đứng giữa con phố , ban đêm , xung quanh tôi hàng xóm đang tụ tập như thể một nghi lễ, những khoảng sân nhà đầy cảnh sát , tôi hít hơi thở sâu đầu tiên từ khi tôi ra ngoài . Tôi biết ngay vấn đề và bảo cảnh sát tôi biết mùi nồng nặc phát sinh từ đâu . Ba người cảnh sát và một số hàng xóm đi theo tôi đến giàn phơi , đằng sau gara ôtô của cha tôi . Trước khi họ thấy cảnh tượng phơi cá của tôi , họ choáng váng bởi mùi nồng nặc và buộc phải quay chân .

“Đây là xác chết của anh" - người cảnh sát thường tuần tra khu vực của tôi đứng đằng xa và nói , chỉ tay vào những con cá đang thối rữa .

Sau khi mọi việc đã được giải quyết với cảnh sát và với những người hàng xóm tốt bụng của tôi , tôi hứa với họ rằng tôi sẽ tiêu huỷ những con cá càng sớm càng tốt . Tôi nhặt nhạnh những thứ còn lại của ba con cá hồi và bỏ chúng vào nồi . Bên ngoài nhà , tôi nhóm lửa và nấu những con cá này với lửa thật nhỏ , thật lâu cho đến khi chúng thật nát và hầu như biến thành chất lỏng . Tôi lược bỏ phần xác qua một chiếc rây và lại nấu tiếp . Cuối cùng , màu của chất lỏng trở nên giống màu mặt trời trước khi lặn xuống chân trời .Tôi đổ đầy chất lỏng vào một cái lọ , đậy nắp thật chặt và giấu nó trong phòng ngủ của mình .

Năm 1968 , ở cao nguyên Trung phần Việt Nam , một số người lính Việt Nam Cộng Hoà đã chia cho tôi ăn nhu yếu phẩm của họ , đã dạy tôi cách làm một loại nước từ cá lên men , loại nước giống như thuốc trường sinh bất lão diệu kỳ , như một phương thuốc chữa cho tất cả các loại bệnh thể xác và linh hồn . Đối với riêng tôi , mùi nước mắm đã trở thành mùi của đất nước Việt Nam khi tôi ở Mỹ và thương nhớ về đất nước thứ hai của tôi .

Mùa xuân năm ấy , tôi làm nước mắm của riêng mình nơi sân sau của ngôi nhà cha tôi - một người công nhân làm ở xưởng chế biến sắt . Nước mắm ấy tôi đã đậy nắp thật chặt như một loại tinh hoa mà tôi cần phải mãi mãi giữ gìn . Tôi dùng nước mắm một cách bí mật cùng thức ăn , nhưng luôn luôn phải rất cẩn trọng vì mùi của nó rất nặng và vì cảnh sát đã đến thăm hỏi tôi chính vì cái mùi đó .

Sau rất nhiều năm , chiến tranh đã di trú vào tôi , mặc dù làm đủ cách để quên nó , có những điều cứ khắc sâu vào tâm khảm . Khi tôi ăn ở những cửa hiệu , nhà hàng Việt Nam trên đất Mỹ , tôi luôn nói với họ rằng hãy đừng cho tôi nước mắm kiểu Mỹ mà phải là kiểu chính hiệu Việt Nam . Tôi đã học được rằng thức ăn Việt Nam ngon hơn khi nấu với nước mắm ngon , hoặc chấm với nước mắm được pha khéo léo với đủ lượng tỏi , ớt , chanh , nước và đường . Từ một người hâm mộ nước mắm , tôi trở thành một người sành sõi khó tính , lùng sục những cửa hiệu Á châu ở Mỹ để tìm nước mắm ngon . Ở quê hương tôi , trong thập niên 1980 và 1990 , mặc dù người Việt bắt đầu di cư sang , rất khó tìm được nước mắm ngon .

Một số loại nước mắm hình như chỉ được pha bằng nước , muối và màu thực phẩm nhưng đã đánh lừa được những cái mũi to . Chỉ qua một quá trình tìm kiếm công phu , tôi mới tìm được những cửa hiệu tin cậy có thể cung cấp nước mắm tốt cho tôi . Thỉnh thoảng , khi nấu ăn mời bạn bè , tôi dùng một ít nước mắm để nấu những món ăn Âu châu mà họ yêu thích . Và thường sau bữa ăn , bạn tôi sẽ nói rằng thức ăn thật ngon và mùi vị rất đặc biệt , rồi hỏi "Anh đã dùng gia vị gì trong công thức chế biến đấy ...? Cái vị này rất đặc biệt" ... Tôi không bao giờ kể cho họ nghe . Cho đến hôm nay , tôi muốn giữ bí mật đó cho mình .

●Bruce Weigl

Nguyễn Phan Quế Mai

Anh Thư chyển

THÁNH LỄ TRỌN ĐỜI CHO BẠN MARIA GORETTI MAI THỊ MINH

 Các bạn thân mến,

Thanh Huyền, Minh Trâm và Tâm đã xin Nhà Dòng Ngôi Lời ( Divine Word Missionaries) cầu nguyện suốt đời cho bạn Maria Goretti Mai Thị Minh. 

 Divine Word có nhiều chi nhánh trên 67 quốc gia. Nhà Dòng có trên 6,000 linh mục và các tu sĩ ở khắp nơi trên thế giới. Mỗi ngày sẽ có rất nhiều Thánh Lễ cầu nguyện cho bạn chúng mình, Maria Goretti...Bởi vậy mới gọi là Thánh Lễ Trọn Đời.

 Các bạn 6370 cùng cầu xin cho linh hồn Maria Goretti Mai Thị Minh luôn mãi được an ủi, ấm áp với tình bằng hữu, và an hưởng hạnh phúc vĩnh cửu cùng Chúa và Đức Mẹ trên thiên đàng.

Thanh Huyền, Minh Trâm & Minh Tâm 

GIẾNG TƯỞNG NHỚ BẠN MARIA GORETTI MAI THỊ MINH

 Các bạn thân mến,

Giếng xong, em vội vàng gửi ngay cho các bạn, em lại quên khuấy việc anh Gù (Google) không cho mình gửi quá một cái hình qua email của Group; do đó em phải chọn ra một cái hình giếng để gửi lại cho các bạn. Em sẽ gửi thêm từng cái hình theo mấy cái email đi sau nha các bạn.  

 Giếng nhóm mình nhờ làm gấp cho bạn Mai Thị Minh vừa hoàn thành, Tâm xin gửi hình giếng sau đây đến các bạn.

Gạo mì phát ở giếng và máy bơm nước giếng

 Mình cùng nhau góp lời cầu nguyện cho linh hồn Maria Goretti Mai Thị Minh được an hưởng hạnh phúc vĩnh cửu cùng Chúa và Đức Mẹ trên nước thiên đàng nha các bạn.

Xin cám ơn tất cả các bạn. 

 Minh Tâm

Chia buồn cùng gia đình giáo sư Diệu Linh

Nhận được tin buồn:

Bà Quả Phụ Lê Văn Vỵ

Nhũ Danh Phạm thị Diệu Linh

Pháp Danh Quảng Nhẫn 

Cựu giáo sư

Trường nữ trung học TRƯNG VƯƠNG Sài Gòn

Đã mãn phần ngày 9-6-2022

Tại San Jose, California, USA 

hưởng thọ 90 tuổi

Toàn thể cựu nữ sinh TV 63-70 xin chân thành chia buồn cùng gia đình và tang quyến. Nguyện cầu hương linh giáo sư Diệu Linh được tiêu diêu nơi miền tịnh độ .

THÀNH KÍNH PHÂN ƯU

Chia buồn cùng anh Thọ và tang quyến

Thật xúc đông khi nhận được tin buồn bạn Maria Goretti Mai Thi Minh TV6370 vừa về với Chúa:

Bà Maria Goretti Mai Thị Minh

từ trần ngày 06-06-2022 tại California

Hưởng thọ 70 tuổi

Các bạn đồng niên cùng ĐSTV 6370 xin thành kính chia buồn cùng anh Thọ  các cháu và tang quyến. Nguyện xin cho hương linh Maria Goretti Mai Thi Minh được an nghỉ cõi Vĩnh Hằng.

THÀNH KÍNH PHÂN ƯU

Thơ cám ơn của phu quân bạn Mai thị Minh

Tôi xin thành thật cảm ơn tất cả bạn bè Trưng Vương 6370 rất nhiều. Tên thánh của Minh đúng là Maria Goretti. Đây là một sự mất mát lớn nhứt của đời người. Rất là đau buồn và sẽ nhớ mãi mãi...

Thọ Quách