From: Tran Viet Long
Sent: Thursday, August 23, 2018 11:31 PM
Thưa Anh,
1. Trước hết cần nói rõ vị trí của ông Đại sứ với ông Đại tướng.Bộ trưởng Ngoại giao quản trị Đại sứ, nhưng Bộ trưởng Ngoại giao là một Thư ký (Secretary) của Tổng thống trong khi Đại sứ là người đại diện Hoa Kỳ và thay mặt cho Tổng thống Hoa Kỳ. Về nghi lễ thì Đại sứ được hưởng nhiều đặc miễn ngoại giao hơn Bộ trưởng Ngoại giao.Đại tướng Robert Brooks Brown, Tư lệnh Lục quân Vùng Thái Bình Dương, đi bên cạnh Đại sứ Daniel Kritenbrink để chứng tỏ rằng tiếng nói của Đại sứ có uy lực chấp hành. Đây là một hình thức biểu lộ quyền lực chính trị (political power) giống như một vị Thẩm phán phải có một viên chức Cảnh sát tùy hành để biểu lộ nội dung rằng phán quyết của vị Thẩm phán sẽ được thi hành, và cũng giống như trong buổi lễ duyệt binh thì Tổng Thống phải được Tổng Tham Mưu Trưởng hay Tỉnh Trưởng dân sự phải được Tiểu Khu Trưởng tháp tùng bên tay mặt (thi hành quân lệnh trực tiếp; bên tay trái, tham mưu). Do vậy, chọn nơi để dâng hương là quyết định của Đại sứ Kritenbrink chứ không phải của Đại tướng Brown, và Đại tướng luôn luôn đi sau và đứng sau Đại sứ nửa bước. Đại tá Tôn Thất Tuấn đi ngang bước với Đại tướng Brown vì Đại tá Tuấn là Sĩ quan Tùy viên Quốc phòng của Đại sứ Kritenbrink chứ không phải Sĩ quan Tùy viên của Đại tướng Brown; tuy nhiên ở những giây phút giao tiếp thoải mái thì Đại tá Tuấn vẫn nhường bước (đứng sau, đứng lệch phía sau ....) Đại tướng Brown và luôn luôn cháo kính đúng lễ nghi quân cách.
2. Về phương diện lịch sử thì Hai Bà Trưng là những nhà lãnh đạo quốc gia theo Chủ nghĩa Dân tộc đầu tiên của dân tộc Việt Nam (The Trung Sisters have been Vietnam's first nationalists) nên Nha Nghi Lễ Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ đã gợi ý cho Tòa Đại sứ Hoa Kỳ tại Hà Nội địa điểm chiêm bái và dâng hương là Đền Thờ Hai Bà Trưng. Trong khi các vị anh hùng dân tộc khác của nước Việt Nam thì ít nhiều cũng vì nước, vì nhà, và vì dòng họ mình trong cuộc tranh giành quyền lực nội chính rồi mới nỗ lực chống xâm lăng như Lê Đại Hành, Lý Công Uẩn, Trần Thủ Độ, Lê Lợi, Nguyễn Huệ thì Hai Bà Trưng chỉ một lòng vì thù nhà, nợ nước, vì độc lập dân tộc, và cuối cùng nước yếu, thế cô, Hai Bà đã quyên sinh trên giòng sông Hát Giang để bảo toàn danh tiết của hai bậc anh thư tiên liệt của dân tộc.
" Lĩnh Nam hơn sáu mươi thành," Hai Bà Trưng thị dẹp bình như không.
Trong khi hầu hết các quan lang cúi đầu khuất phục quân Nam Hán thì Hai Bà vẫn anh dũng đứng lên bảo vệ quê hương (All the male heroes bowed their heads in submission; only the two sisters proudly stood up to avenge the country). Những thế kỷ sau, chị em Hai Bà Trưng đã được suy tôn là anh hùng dân tộc và là những người giương cao ngọn cờ chủ nghĩa quốc gia đầu tiên của dân tộc Việt Nam. Mãi đến thế kỷ thứ bảy Dương lịch (tức là sau khi Hai Bà tuẩn quốc hơn 800 trăm năm) người Việt vẫn còn tuyên xưng công đức của Nữ Vương Trưng Trắc đã đặt nợ nước trước thù nhà qua những câu thơ lưu truyền trong dân gian (Centuries later, The Trung sisters became heroes and the first Vietnamese nationalists. A seventh-century retelling imagines Trac's declaration to her army as putting her duty to country first over her duty to family). Bốn câu đồng dao về Lời Thề Non Nước của Bà Trưng Trắc được người Mỹ dịch ra English rất sát nghĩa.
" Một xin rửa sạch nước thù,
" Hai xin dựng lại nghiệp xưa họ Hùng.
" Ba kêu oan ức lòng chồng,
" Bốn xin vẻn vẹn sở công lênh này.
" Foremost, I will avenge my country,
" Second, I will restore the Hung lineage,
" Third, I will avenge the death of my husband,
" Lastly, I vow that these goals will be accomplished.
(Trước hết, ta sẽ trả thù cho đất nước ta,
Thứ hai, ta sẽ khôi phục sự truyền thừa dòng giống các Vua Hùng,
Thứ ba, ta sẽ trả thù cho sự sát hại phu quân ta,
Cuối cùng, ta thề rằng những mục tiêu này sẽ được hoàn thành)
Viết sơ lược vài dòng như thế thì Anh đã thấy thông điệp (message) của nhân dân Hoa Kỳ gởi cho nhân dân Việt Nam rồi. Thông điệp đó trên bề mặt thì dễ thấy nhưng ở bề sâu còn hàm ngụ hai ý nghĩa rất quan trọng:
- Một là, lãnh thổ Việt Nam ngay từ thời lập quốc hơn 3,000 năm trước bao gồm cả Lĩnh Nam, tức là phía Nam Trung Hoa bây giờ. Lĩnh Nam bao gồm các Quận Cửu Chân, Giao Chỉ, Hợp Phố, Thương Ngô, Uất Lâm, Nam Hải. Giang sơn Việt tộc và Hán tộc được phân định bởi dãy núi lớn là trường sơn Ngũ Lĩnh. Cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trưng được tất cả sáu Quận hưởng ứng và đã chiếm được 65 thành trong lãnh thổ Lĩnh Nam. Mỗi Quận được chia thành nhiều Huyện; mỗi Huyện có một tiểu thành và được gọi là, ví dụ Huyện Hoài Việt hay Thành Hoài Việt. Lưu Bị chỉ được cho ở tại tiểu thành huyện Bái (Bái Huyện) mà đã làm nên nghiệp lớn nhà Thục. Các Lạc hầu, Lạc tướng thuộc dòng dõi Vua Hùng đều ủng hộ và đồng lòng đứng dưới cờ theo hiệu triệu của Bà Trưng Trắc.
- Hai là, dầu Tổng Thống Hoa Kỳ là ai, thuộc Đảng chính trị nào thì việc phục hoạt thể chế Việt Nam Cộng Hòa của nhân dân Việt Nam Cộng Hòa là một thực tế pháp lý, một nhu cầu thực hiện sự công bình trong bang giao quốc tế, một sự tôn trọng các hiệp ước song phương và đa phương như là nền tảng của quốc tế công pháp, một sự thật lịch sử, và quan trọng nhất là chỉ có Việt Nam Cộng Hòa mới có đủ tư cách tiếp nhận quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa do Trung Hoa trao lại khi cán cân quyền lực thế giới được tái xác lập theo một trật tự thế giới mới.
Chuyện này không thể nói đơn giản qua một email được.
Thân kính,
