DS Nguyễn
Ngọc Lan & BS Thú y Nguyễn Thượng Chánh – 30.10.2012
Phỏng theo tác phẩm nổi tiếng: «Les aliments contre le
cancer – La prévention et le traitement du cancer par l’alimentation»
par Richard Béliveau PhD. et Denis Gingras PhD. (Trécarré, Quebecor Media,
2005)
Vidéo:Santé par le plaisir de bien manger, Dr
Béliveau
*/ Giáo sư R. Béliveau, PhD., nổi
tiếng trong lãnh vực cancer, phụ trách bộ môn nghiên cứu phòng trị cancer của
Université du Québec à Montréal. Ông còn là giáo sư về các bộ môn sinh hóa,
sinh lý học và giải phẫu tại Université de Montréal, đồng thời cũng là giám đốc
phòng thí nghiệm Laboratoire de médecine moléculaire au service
d’hémato-oncologie du Centre de Cancérologie Charles Bruneau de l’Hôpital
Sainte-Justine.
Bốn tác phẩm thuộc hàng bestseller
của ông: 1) Les aliments contre le cancer – 2) Cuisiner avec les
aliments contre le cancer – 3) La santé pour le plaisir de bien manger – 4) La
mort, mieux la comprendre.
Cả 4 tác phẩm đã được dịch ra 25
ngôn ngữ và xuất bản tại 35 quốc gia.
*/ Giáo sư D. Gingras, PhD., chuyên
nghiên cứu về ung thư tại phòng thí nghiệm Laboratoire de médecine
moléculaire au service d’hémato-oncologie de l’Hôpital Sainte-Justine.
Les Auteurs:
-R. Béliveau, une sommité dans le
domaine du cancer, est titulaire de la Chaire en prévention et traitement du
cancer de l’Université du Québec à Montréal, ou il est également professeur de
biochimie. Il est professeur à la faculté de médecine de l’Université de
Montréal (département de chirurgie et département de physiologie) et le
directeur du Laboratoire de médecine moléculaire au service d’hémato-oncologie
du Centre de Cancérologie Charles Bruneau de l’Hôpital Sainte-Justine… Il est
auteur des best-sellers: Les Aliments contre le cancer; Cuisiner avec les
aliments contre le cancer; La santé par le plaisir de bien manger et La Mort,
mieux la comprendre. Ses livres ont été traduits dans plus de 25 langues dans
35 pays.
-D.Gingras est chercheur spécialisé
en oncologie au Laboratoire de médecine moléculaire au service
d’hémato-oncologie de l’Hôpital Sainte-Justin.
Expertise: Molecular
Studies on Blood-Brain Solute Exchanges; Angiogenesis: molecular studies of
tumor neovascularization; Matrix metalloproteinases (MMPs) and vascular
diseases; Prevention and treatment of cancer by nutratherapy.
Summary of Research Activities
Dr Richard Béliveau obtained his PhD. from Université Laval and went on to complete his post-doctoral training at Cornell University in New York. He holds the Chair for Cancer Prevention and Treatment at Université du Québec à Montréal and has been a Professor in its Biochemistry department since 1984. He is the author of over 300 communications and 183 scientific articles in several journals including Lancet, Blood, Journal of Biological Chemistry and Cancer Research. To date, he has mentored close to 30 PhD. and 70 Master students. He is also an associate professor in the Department of Surgery at Université de Montréal.
Dr Richard Béliveau obtained his PhD. from Université Laval and went on to complete his post-doctoral training at Cornell University in New York. He holds the Chair for Cancer Prevention and Treatment at Université du Québec à Montréal and has been a Professor in its Biochemistry department since 1984. He is the author of over 300 communications and 183 scientific articles in several journals including Lancet, Blood, Journal of Biological Chemistry and Cancer Research. To date, he has mentored close to 30 PhD. and 70 Master students. He is also an associate professor in the Department of Surgery at Université de Montréal.
Dr Béliveau has been director of the Molecular Medicine
Laboratory at Ste Justine Hospital since 1996. He is also a member of the
Department of Hemato-Oncology at Ste-Justine, of the Neurosurgery-Oncology
division at the CHUM and of the MCETC at the SMBD-Jewish General Hospital.
Recipient of approximately forty grants throughout his
career, he is currently funded by NSERC, CIHR, the Cancer Research Society, the
Charles-Bruneau Foundation and the UQAM Foundation.
The fight against cancer is at the heart of Dr Beliveau’s
scientific and humanitarian concerns. His team, comprised of 35 people, works
on 3 main projects: Brain tumors and the blood-brain barrier, tumor vascularization
(angiogenesis) and the prevention of cancer through nutrition (nutraceuticals).
Tóm lược quyển sách
Theo ước đoán tại các quốc gia Tây Phương, thì thực phẩm là
nguyên nhân của trên 30% trường hợp bệnh ung thư được phát hiện mỗi năm.
Ngày nay, người ta nghĩ rằng cứ trong ba người thì có một
người phải đối phó với bệnh ung thư trong đời mình, và trong số bốn người mắc
bệnh nầy thì sẽ có một người bỏ mạng.
Có thể nói thực phẩm là thủ phạm của trên nữa số bệnh ung
thư được chẩn đoán.
Các số thống kê đều cho thấy tầm quan trọng của sự chọn lựa
những thức ăn trong lành một cách khôn ngoan và hợp lý, là điều kiện giúp giảm
thiểu tỉ lệ sự phát sinh cùng sự bành trướng của bệnh ung thư.
Theo thời gian, rất nhiều khảo cứu lâm sàng căn bản và dịch
tể học cho thấy một sự tiêu thụ thường xuyên sản phẩm thực vật và rau quả, là
một nhân tố chánh yếu trong việc làm giảm nguy cơ bị bệnh ung thư.
Hay hơn nữa, nhiều loại thực phẩm có khả năng diệt mầm
vi-ung-thư (micro tumeur) ngay trong trứng nước trước khi nó có thể phát
triển ra thành ung thư thật sự trong cuộc đời chúng ta.
Thật vậy, một vài loại thực phẩm có chứa một số lượng quan
trọng hợp chất hóa học không mang tính dinh dưỡng (phytochimiques),
nhưng chính nó lại đóng vai trò tiên quyết trong việc phòng ngừa ung thư… Như
có nhiều khảo cứu gần đây cho biết, ngoài rau quả ra, có nhiều loại sản phẩm
khác chẳng hạn như trà xanh, củ nghệ hoặc chocolat đen, v.v…đều có chứa một
lượng lớn hợp chất chống ung thư.
Một chế độ ăn uống hằng ngày gồm hỗn hợp nhiều loại rau quả
và thức uống như trà xanh, rượu vang đỏ, sẽ giúp cho sự hấp thụ một số lượng
hợp chất có tính năng diệt trừ ung thư.
Tóm lại, việc tiêu thụ mỗi ngày các loại thực phẩm khác
nhau trong chế độ ẩm thực là một phương cách đơn giản và hữu hiệu để phòng chống
sự phát triển và bành trướng của bệnh ung thư.
Có thể nói rằng mỗi người trong chúng ta đều có mang trong
mình những bệnh tích thật bé nhỏ của một loại ung thư nào đó, nhưng nhờ
vào sức đề kháng tốt của cơ thể nên chúng chưa có cơ hội bộc phát ra thành bệnh
ung thư được mà thôi.
Diễn tiến các giai đoạn hình thành và phát triển một bệnh
ung thư theo Dr Richard Béliveau
Những bệnh tích cancer thật bé nhỏ nầy (microtumeurs), thường là những tế bào trong giai đoạn tiền cancer. Chúng được nhìn thấy bằng kính hiển vi qua việc xét nghiệm mô bệnh học (histopathologie) những bộ phận của người đã chết vì những nguyên nhân nào khác ngoài ung thư ra… Các tế bào có mang dấu tích tiền cancer nhưng chưa bộc phát thành bệnh thường thấy là: 98% ở vú, 40% ở tuyến giáp trạng (thyroide) và 30% ở tiền liệt tuyến (prostate).
Trong thực tế, tỉ lệ thật sự bệnh cancer của ba cơ quan nói
trên đều rất thấp trong dân chúng.
Từ lâu người ta được biết rất nhiều nguyên nhân có thể dẫn
đến cancer chẳng hạn như hóa chất độc, một số chất phụ gia, khói thuốc lá, tia
phóng xạ, tia tử ngoại mặt trời, virus, v.v…Đây chỉ mới là một vài thí dụ mà
thôi… Vì ngoài ra cũng còn phải kể đến những yếu tố nội tại ở bên trong cơ thể
nữa…
Mỗi ngày có hằng tỉ tế bào được phân cắt để tái tạo thành
tế bào mới nhằm thay thế những tế bào cũ đã chết. Trong tiến trình phân chia tế
bào rất phức tạp nầy nếu có sự lệch lạc nào đó từ một nhiễm sắc thể không hoàn
chỉnh thì rất có thể sẽ có một số tế bào nào đó sẽ đi lệch programme.
Chúng sẽ sinh sản hỗn độn, vô trật tự và biến thành những
tế bào tiền cancer (précancéreuses) và cuối cùng chúng tìm cách định vị
tại một nơi nào đó trong cơ thể!
Để có thể tiếp tục phát triển ra thành khối ung thư, các tế
bào tiền cancer nầy cần được nuôi dưỡng bởi một hệ thống mạch máu li ti bao
phủ, hình thành mạch (angiogénèse).
Thời gian tiềm ẩn rất lâu dài trước khi các tế bào tiền
cancer ban đầu có thể trở thành thật sự một khối u gây bệnh cancer. Đây là
giai đoạn rất thuận lợi để các phương pháp trị liệu có thể ngăn chặn và phá vỡ
sự bành trướng của hệ thống mạch máu li ti đến nuôi cancer. Ung thư có thể
thuộc loại hiền (bénin) hoặc thuộc loại dữ hay còn gọi là ác tính (malin).
Loại hiền định vị tại một chỗ, còn loại dữ thì rất nguy
hiểm vì tốc độ phát triển rất nhanh và di căn (métastase) nghĩa là tế
bào ung thư chạy lung tung đến định vị ở những cơ quan khác nữa!
Thay đổi nếp sống và sự dinh dưỡng bằng cách dùng nhiều rau
quả tươi là điều cần thiết để hy vọng có thể ngăn chặn được sự xuất hiện của
vài loại cancer…
Chính một số các hóa chất sinh học thực vật (phytochimiques)
hiện diện trong rau quả có thể tác động như những vũ khí bén nhọn để ngăn chặn
và phá vỡ hệ thống mạch máu nuôi cancer khi chúng còn ở trong giai đoạn sơ khởi
chưa hoàn chỉnh.
Những nguyên nhân dẫn đến ung thư
- Dinh dưỡng và thực phẩm do ăn nhiều mỡ dầu, thịt đỏ, chất
phụ gia, nitrite trong thịt nguội, thịt nướng khét: 30%
- Thuốc lá: 30%
- Di truyền:15%
- Bối cảnh do việc làm hay nghề nghiệp như hít thở hóa chất
độc: 5%
- Béo phì hay thiếu vận động: 5%
- Tia tử ngoại (UV) mặt trời: 2%
- Một số dược phẩm: 2%
- Ô nhiễm môi sinh: 2%
- Các yếu tố khác: 2%
Rau quả tươi có thật sự giúp
chúng ta ngừa cancer hay không?
Các dân tộc Á Đông nhờ vào tập quán ăn uống đặc biệt gồm
nhiều rau đậu nên ít bị một vài loại cancer nào đó so với các dân tộc Tây
Phương thường hay ăn nhiều thịt, nhiều dầu mỡ nhưng lại ít dùng rau quả tươi.
Một vài loại thực vật đã được khoa học xác nhận là có tính
năng giúp chúng ta ngừa một số cancer. Chẳng hạn như nhóm cải bắp (crucifère) có khả năng
ngăn chặn việc tạo ra hormones œstrogènes nhờ đó có thể làm giảm nguy cơ xuất
hiện cancer vú ở phụ nữ… Cà Tomate
có chất chống oxy hóa lycopène giúp ngừa cancer tiền liệt tuyến ở đàn
ông lớn tuổi… Củ nghệ và chocolat đen cũng có chứa những chất
chống oxy hóa giúp ngừa sự xuất hiện của vài loại cancer…
Dân Nhật Bản sống trên đảo Okinawa có tuổi thọ cao nhất thế
giới có lẽ nhờ họ sống trong một môi trường trong lành, và đồng thời họ cũng áp
dụng lối dinh dưỡng tốt gồm có nhiều rau cải tươi, rong biển và cá.
Broccoli
Một số rau quả điển hình có chứa chất
kháng cancer (Surh,Y-J 2003 Nature Review on cancer
3,768-780)
Cancer chemoprevention with dietary phytochemicals
- Nghệ (curcuma): chất kháng cancer curcumine,ngừa cancer ruột già,
bao tử, gan, da…
- Bleuets (blueberries): delphinidine
- Fraises (strawberries): acide ellagique
- Trà xanh (green tea): epigallocatéchine-3-gallate,trà xanh chứa nhiều chất
catéchines hơn trà đen…
- Đậu nành (soja, soybean): génistéine,ngừa cancer vú ở đàn bà
và cancer tiền liệt tuyến ở đàn ông. Thực phẩm làm từ hạt đậu nành thí dụ như
đậu nành rang, tàu hũ, miso, sữa đậu nành, vân vân tự làm lấy ở nhà tốt hơn các
viên suppléments soja hay sữa đậu nành bán trong siêu thị.
- Tomates: lycopène,ngừa cancer tiền liệt
tuyến. Pâte de tomate chứa nhiều lycopène hơn tomate sống.
- Nho (grapes): resvératrol,rượu chát đỏ làm từ
nho cũng rất tốt nhưng chỉ nên uống ít và điều độ thôi vì dù sao nó cũng vẫn là
rượu.
- Bưởi (grapefruits): limonène
- Tỏi (garlic): diallyl-sulfide
- Cải bắp (cabbages): indole-3-carbinol
- Broccoli: sulphorahane
- Chocolats đen: có chứa 70% cacao, cung cấp một số lượng polyphénols đáng kể*,
nên được xem rất có ích để ngừa các bệnh mãn tính như cancer và các bệnh thuộc
về tim mạch.
Bluberries
Rau quả giúp ta giảm cancer đến mức độ
nào?(World Cancer Research Fund/American Inst.for Cancer Research, 1997)
Tên Số mẫu nghiên cứu Số lần giảm nguy cơ
Tỉ lệ
Rau cải nói chung
74
59
80%
Trái cây
56
36
64 %
Rau cải
tươi
46
40
87 %
Cải bắp, broccoli
55
38
69%
Hành, tỏi,
poireau
35
27
77%
Rau cải
xanh
88
68
77%
Carottes
73
59
81%
Tomates
51
36
71%
Bưởi
41
27
66%
Các thức ăn cần nên tránh ăn
thường xuyên
- Các loại thịt ngâm muối (mariné)
và các loại rau quả ngâm giấm;
- Thịt, cá hong khói (fumé);
- Thức ăn chiên, nướng khét ở nhiệt
độ cao;
- Thức ăn biến chế theo lối công
nghiệp thí dụ như đồ conserve, thịt nguội charcuterie, jambon, saucisse, lạp
xưỡng, vân vân;
- Rượu: hạn chế.
Ngừa ung thư bằng cách
nào?
+ bỏ thuốc lá (cancer phổi, miệng, thanh quản…)
+ giảm bớt năng lượng calories ăn vào, giảm bớt các loại fast
food và các loại nước ngọt có gaz. và không ăn thức ăn quá nóng!
+ giảm bớt thịt đỏ như thịt bò, thịt heo và thịt dê cừu
(cancer ruột già), nên ăn thịt trắng như thịt gà, thịt nạc hay cá (cá có chứa
nhiều chất acid béo oméga-3 rất tốt cho sức khỏe)
+ thay nguồn protéine từ thịt bằng các loại đậu và tàu hũ,
không cần phải nhất thiết ăn thịt mỗi ngày!
+ giảm bớt việc ăn những loại sản phẩm có chứa những hóa
chất bảo quản có tiềm năng gây cancer chẳng hạn như thịt bacon, saucisse,
jambon, hot dog, lạp xưỡng, thịt hong khói (smoked meat),vân vân, vì các
sản phẩm nầy đều có chứa nhiều nitrites và lúc chiên hay nướng chúng sẽ chuyển
ra thành chất nitrosamines là chất có thể gây ra cancer!
+ tránh dùng những món ăn đã bị khét. Khi nướng thịt trên
lửa ngọn, mỡ chảy ra và bốc cháy thành những chất hydrocarbures aromatiques
bám vào miếng thịt, đây là chất gây cancer. Khi nấu thịt ở nhiệt độ cao cũng sẽ
tạo ra chất amines hétérocycliques cũnglà chất gây ra cancer!
+ tránh ăn những sản phẩm có quá nhiều muối!
+ ăn nhiều rau quả tươi (đủ màu sắc) để có nhiều chất chống
oxy-hóa và vitamines và nên ăn một thức ăn đa dạng!
+ vận động, thể dục, thể thao đều đặn!
Những tin đồn bất lợi về rau quả
= Rau quả nhiễm hóa chất, nông dược (pesticides) có
thể gây cancer?
Sai- Các xét nghiệm tại Canada cho biết, rau
quả nếu có bị nhiễm hóa chất thì cũng chỉ nhiễm ở mức độ rất thấp. Trước khi ăn
nên rữa sạch, gọt bỏ vỏ, hay gỡ bỏ các lớp bên ngoài như trường hợp cải bắp.
Lợi ích của việc dùng rau cải vẫn trội hơn là vấn đề sợ rau cải bị nhiễm hóa
chất mà không ăn!
= Rau quả xuất phát từ kỹ thuật làm thay đổi gène (GMO)
nên ăn không tốt?
Sai – Đa số rau quả mà chúng ta dùng mỗi
ngày đều là sản phẩm standard, và được trồng một cách bình thường mà
thôi. GMO thật ra là một vấn đề thuộc về sinh thái (biodiversité)!
= Chỉ có rau quả Bio, Organic, Hữu
cơ mới tốt cho sức khỏe?
Sai – Tất cả các khảo cứu từ trước tới nay
đều được thực hiện với các loại rau quả bình thường và đã nói lên lợi ích của
chúng đối với sức khỏe. Được biết rau quả Bio hay Organic là rau
quả trồng theo lối thiên nhiên và không sử dụng hóa chất, và nhãn hiệu Bio không
phải là điều tối cần thiết trong việc tận dụng những lợi ích của rau quả!
Kết luận
Hằng ngày, ta nên sử dụng nhiều loại rau quả tươi và đa
dạng.
Đó là bước đầu để chúng ta có được một sức khỏe tốt, đồng
thời cũng để giúp giảm thiểu nguy cơ xuất hiện của một vài loại bệnh ung thư.
Đói ăn rau, đau uống thuốc!
Thức ăn là liều thuốc!
(Que ton aliment soit ta seule
médecine!)
Hippocrate 460-377 av. JC
Đọc thêm:
Nguyễn Thượng Chánh & Nguyễn
Ngọc Lan
Chuyện thuốc thiên nhiên
Tỏi, gia vị và vị thuốc
Nước sinh tố trái cây
Siêu quả hay siêu marketing
Thực phẩm chức năng, sức khỏe hay khuyến mãi
Vận động để được khỏe
Mùa nướng barbecue
Montreal, 2012
